السيد عبد الحسين الطيب
122
اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى)
پس مفاد آيه اينست كه بآيات الهى كسانى كافر ميشوند كه متوغل در نافرمانى حق و منهمك در معاصى الهى باشند و فسق و بيرون رفتن از اطاعت خداوند ديده باطن و دل آنها را كور نموده به حدى كه آيات الهى در آنها تأثير نميكند . [ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 100 ] أَ وَ كُلَّما عاهَدُوا عَهْداً نَبَذَهُ فَرِيقٌ مِنْهُمْ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لا يُؤْمِنُونَ ( 100 ) ( و آيا هر زمانى كه اين يهود عهد و پيمانى مىبندند گروهى از آنان آن را دور مياندازند بلكه بيشتر ايشان ايمان نميآورند ) همزه أَ وَ كُلَّما همزه استفهام و واو عاطفه است و تقديم همزه بر واو عاطفه براى اينست كه همزه اصل در استفهام است و از اينجهت مصدر مىباشد بخلاف ساير ادات استفهام كه حروف عاطفه بر آنها مقدم مىشود و كلمه ما يا موصوله و يا موصوفه كنايه از زمان است و نصب كلما بر ظرف است يعنى هر وقتى كه و عاهَدُوا از معاهده بمعنى قرارداد بين دو طرف است و نبذه يعنى القاه و طرحه . چيزى را دور انداختن و اين كنايه از نقض و تخلف عهد است ، يعنى اين يهود هر قراردادى كه با خدا و پيغمبران او مىبندند تخلف نموده و به آن وفا نميكنند چنانچه تخلفات آنان با حضرت موسى در آيات قبل ذكر شد و همچنين قراردادهايى كه با پيغمبر اسلام و مسلمانان بستند مانند قراردادى كه يهود بنى قريظه و بنى النضير با پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم نمودند كه بدشمنان اسلام كمك ندهند و در جنگ خندق تخلف نمودند . فَرِيقٌ مِنْهُمْ كان معاهدين را بر دو دسته مينمايد يك دسته كسانى كه بر عهد خود باقى بوده و بقرار دادشان وفا مينمايند و دسته ديگر آنهايى كه تخلف نمودند و بعد براى اينكه تصور نشود كه اين دو فرقه مساوى بودند