أبو الحسن الشعراني
531
پژوهش هاى قرآنى علامه شعرانى در تفاسير مجمع البيان، روح الجنان و منهج الصادقين (فارسى)
مؤلف : [ ذيل آيهء شريفه خبرى از ابن عباس نقل مىكند كه پيغمبر فرمود : ] هر شب كه آفتاب فرو مىرود ، حقّ تعالى آن را به آسمان هفتم مىبرد . مرحوم شعرانى : اين خبر از اخبار آحاد است ، يقين به صحّت آن نداريم . و شايد مقصود از آسمان هفتم خانهء هفتم باشد به اصطلاح منجّمين ؛ چون نقطهء مغرب را كه آفتاب از آنجا فرو مىرود غارب و سابع گويند . « 1 » وَ كانُوا شِيَعاً . « 2 » مؤلف : أى فرقا مختلفة ، و فرقهها مختلف شدند شيعا . علّامه شعرانى : نهى از اختلاف و تفرّق متوجّه رؤسا و بزرگان دين و دنياست و آنكس در اين نهى مقصّر است كه بتواند رفع خلاف كند و نكند . و علماى شيعه رفع خلاف را به اين كردند كه همهء مذاهب اهل سنّت را مسلمان و پاك دانستند و هيچيك از اهل قبله را تكفير نكردند و اطاعت امراى اهل سنّت را به نام تقيّه واجب شمردند و خون و مالوجان و عرض اهل سنّت را محترم دانستند ، مانند شيعه . امّا اهل سنّت با ما اينگونه رفتار نكردند ؛ چون خلفاى بنى اميّه و بنى عبّاس نمىخواستند كسى كه خلافت آنها را خلافت شرعى و به استحقاق نمىداند و اطاعت آنها را واجب نمىشمارد - اگرچه در ظاهر مطيع هم باشد - آزاد زندگى كند . و جماعتى براى تقرّب به آنان اين فرقه را به هر زشتى نسبت مىدادند ، چنانكه در هر زمان نظاير آن را مشاهده مىكنيم . « 3 » مؤلف : ابو هريره از رسول صلّى اللّه عليه و آله روايت كرد كه مراد به آيت اهل بدعت و ضلالتند از اين امّت و اهل شبهات . علّامه شعرانى : گروهى از اهل سنّت در عصر ما گويند : اختلاف مسلمانان در
--> ( 1 ) . منهج الصادقين ، ج 3 ، ص 474 . ( 2 ) . انعام ( 6 ) آيهء 159 . ( 3 ) . روح الجنان ، ج 5 ، ص 103 .