أبو الحسن الشعراني

436

پژوهش هاى قرآنى علامه شعرانى در تفاسير مجمع البيان، روح الجنان و منهج الصادقين (فارسى)

نزديك امير المؤمنين . او قبول نكرد . به نزديك عبد اللّه جعفر شد ، او نيز قبول نكرد . به نزديك سعيد بن قيس الهمدانى آمد ، او قبول بكرد و به خانهء خودش جاى كرد . چون با امير المؤمنين نماز بامداد بكرد ، گفت : يا امير المؤمنين : جزاء آن‌كه محارب خداى تعالى و پيغمبر باشد ، چيست ؟ گفت : آنچه خدا گفته است و آيت بخواند . سعيد گفت : يا امير المؤمنين ! و اگر توبه كند پيش از آنكه او را بگيرند ؟ گفت : توبهء او مقبول باشد . گفت : يا امير المؤمنين ! و اگر حارثة بن بدر باشد ؟ گفت : همان است . گفت : يا امير المؤمنين ! او به امان آمده است و توبه كرد به اختيار خود ، او را امان هست ؟ گفت : بلى . گفت : بفرماى تا بنويسند . امير المؤمنين عليه السّلام بفرمود تا بنوشتند و او را امان داد . حارثه در اين معنى اين بيت‌ها گفت : ألا أبلغا همدان أمّا لقيتها * على النّأى لا يسلم عدوّ و يعيبها لعمر أبيها أنّ همدان يتّقى إلا * له و يقضي بالكتاب خطيبها علّامه شعرانى : حكايت حارثة بن بدر را در اغانى « 1 » آورده است با اشعار ديگر . او قبيلهء همدان را مدح گفت ؛ چون سعيد بن قيس همدانى بود و او را نجات داد . گويد : اى دو يار من ! به قبيلهء همدان بگوييد كه اگر من به لقاى آنان رفتم با دورى راه دشمنى تسليم نشده كه عيب آنان بود . سوگند به جان پدر آنان‌كه مردم همدان پرهيزكارند و خطيب آنها از روى قرآن حكم مىكند . « 2 » يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ ابْتَغُوا إِلَيْهِ الْوَسِيلَةَ . . . . « 3 » مؤلف : [ از لطائف قشيرى نقل مىكند كه : ] وسيلهء تجريد اعمال است از ريا و تفريد احوال است از عجب و تخليص انفاس از طلب حظوظ . [ و از كشف الاسرار نقل مىكند كه : ] وسيلهء عابدان به فضائل است و از آن عالمان به دلائل و از آن عارفان به

--> ( 1 ) . مختار الاغانى فى الاخبار و التهانى ، ج 2 ، ص 476 . ( 2 ) . روح الجنان ، ج 4 ، ص 191 . ( 3 ) . مائده ( 5 ) آيهء 35 .