أبو الحسن الشعراني

422

پژوهش هاى قرآنى علامه شعرانى در تفاسير مجمع البيان، روح الجنان و منهج الصادقين (فارسى)

وَ نَسُوا حَظًّا مِمَّا ذُكِّرُوا بِهِ . « 1 » مؤلف : بهره از ذكر و علم از آن فراموش كردند . علّامه شعرانى : بسيار از مطالب و سخنان حضرت موسى و انبيا عليهم السّلام را فراموش كردند ، چون كتاب مقدّس آنان نظير اخبار و سنن ماست و جامع همهء سخنان انبيا نيست . « 2 » فَأَغْرَيْنا بَيْنَهُمُ الْعَداوَةَ وَ الْبَغْضاءَ . « 3 » مؤلف : خلاف كردند در آنكه ضمير « بينهم » راجع با كيست ، بعضى گفتند : راجع است با جهودان و ترسايان ؛ يعنى ما ميان ترسايان و جهودان دشمنى انگيختيم . و بعضى دگر گفتند : ميان ترسايان ، يعنى فرق ايشان ، كه از ميان فرق ايشان خلاف و منازعت و دشمنى است ، از ملكانيان و نسطوريان و يعقوبيان . علّامه شعرانى : ملكانيان آن دسته‌اند از نصارى كه امروز كاتوليك مىگويند و پاپ روم رئيس ايشان است . و نسطوريان و يعقوبيان دو گروهند كه در زمان ما از ايشان اندك مانده است ، در قرون اوليهء اسلام در عراق و شام بسيار بودند . و آسورىها كه امروز در آذربايجان و شمال عراق و كردستان موجودند ، از بقاياى نسطوريانند . و ابو الفرج ابن عبرى ، مورخ معروف ، از يعقوبيان بود و ارامنه از اين سه دسته خارجند . « 4 » وَ قالَتِ الْيَهُودُ وَ النَّصارى نَحْنُ أَبْناءُ اللَّهِ وَ أَحِبَّاؤُهُ . « 5 » مؤلف : سدّى گفت : دعوى كردند كه خداى وحى كرد به يعقوب . « إن ولدك بكرى من الولد » ؛ فرزندان تو اوّل فرزندان منند ، من ايشان را بيش‌تر از چهل روز به دوزخ

--> ( 1 ) . مائده ( 5 ) آيهء 13 . ( 2 ) . روح الجنان ، ج 4 ، ص 148 . ( 3 ) . مائده ( 5 ) آيهء 14 . ( 4 ) . روح الجنان ، ج 4 ، ص 150 . ( 5 ) . مائده ( 5 ) آيهء 18 .