أبو الحسن الشعراني

37

پژوهش هاى قرآنى علامه شعرانى در تفاسير مجمع البيان، روح الجنان و منهج الصادقين (فارسى)

كنند . ايشان فاضل‌ترين اهل ايمانند . آن‌گه برخواند : الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ . علّامه شعرانى : در عهد قديم كتاب‌ها را مىبستند و قفل مىكردند و مهر مىزدند ، چنان‌كه در مقدمهء صحيفهء كاملهء سجّاديّهء است كه حضرت ابى عبد اللّه عليه السّلام « فاستخرج منها صحيفة مقفّلة مختومة ، فنظر إلى الخاتم و قبّله و بكى ، ثمّ فضّه و فتح القفل ، ثمّ نشر الصّحيفة » . و ما شرح آن را در ذيل صفحه 8 از شرح و ترجمهء صحيفه نوشته‌ايم . « 1 » وَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِما أُنْزِلَ إِلَيْكَ وَ ما أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ . « 2 » مؤلف : دخول اين جماعت ( كسانى كه ايمان به انبياى پيشين دارند ) با جماعت اوّل ( كسانى كه ايمان به غيب دارند ) در جملهء متّقيان ، مانند دخول اخصّ است در تحت اعمّ . علّامه شعرانى : آنها كه ايمان به غيب مىآورند ، البتّه به خداى تعالى ايمان دارند ، چون به عالمى ديگر غيرجسمانى معتقدند و مانعى از ايمان به خداى تعالى ندارند و هركس به خدا معتقد باشد در حضور او خشوع مىكند و ستايش او مىنمايد ؛ يعنى نماز مىگزارد . و انفاق بر ضعفا و بيچارگان در عقل پسنديده است ، و اينها براى مسلمانى و ملّى بودن كافى نيست ؛ چون فلاسفه و عقلاى هند و روم و يونان همه ايمان به غيب و خداوند داشتند و ستايش و انفاق را نيكو مىشمردند . پس مسلمان بايد علاوه بر اينها به وحى و گفتار انبيا نيز معتقد باشد . « 3 » مؤلف : دخول اين جماعت با جماعت اوّل در جملهء متّقيان ، مانند دخول اخصّ است در تحت اعمّ . علّامه شعرانى : همچنان‌كه گروهى از مردم ايمان به غيب ، يعنى عالم غير محسوس ، داشتند و اعتقاد به انبيا نداشتند ، همچنين در مقابل آنها گروهى ديگرند كه

--> ( 1 ) . روح الجنان ، ج 1 ، ص 64 . ( 2 ) . بقره ( 2 ) آيهء 4 . ( 3 ) . منهج الصادقين ، ج 1 ، ص 77 .