أيمانكم ، جمع يمين من القسم و الحلف از آنان كه سوگند شما در او روان باشد ، و تمسّك كرد در اين قول به قول النبى عليه السّلام : لا نذر في معصية اللّه و لا فيما لا يملك ابن آدم » . و اين قول ضعيف است . علّامه شعرانى : نذر و يمين در يك حكمند و در غير ملك نافذ نيستند . « 1 » مؤلف : و تمسّك آنان كه به ظاهر آيت تمسّك كردند در وجوب نكاح درست نيست ، اگرچه ظاهر اوامر قرآن بر وجوب بود ؛ براى آنكه به دليل عدول كنند از ظاهر . و اجماع امّت است بر آنكه نكاح سنّت است و واجب نيست . علّامه شعرانى : از اينجا معلوم مىگردد اجماع بر هر دليل مقدّم است ، حتّى بر ظاهر كتاب ؛ چون اجماع نصّ است و هم دليل است بر آنكه اجماع دليل ديگر است غير از روايت و حديث ؛ چون از روايت علم حاصل نمىشود ، بر خلاف اجماع . « 2 » مؤلف : و شافعى گفت : عول كثرت عيال باشد . . . ابو عمرو بن العلا گفت : وجوه لغت عرب چنان بسيار شده است كه من نمىيارم كه لحنى بر كسى بگيرم ، مىگويم باشد كه آن را وجهى باشد كه من ندانم . علّامه شعرانى : اين تكلّفات براى تصحيح كلام شافعى است . « 3 » فَكُلُوهُ هَنِيئاً مَرِيئاً . « 4 » مؤلف : قوله « هنيئا » اشتقاق أو من « هنأت البعير بالقطران » باشد إذا عالجته ؛ به شتر را چون گرى آرد او را به قطران بيندايى ، هنات گويى . علّامه شعرانى : گرى بيمارى جرب است و عرب آن را به قطران علاج مىكنند ؛

--> ( 1 ) . روح الجنان ، ج 3 ، ص 310 . ( 2 ) . همان . ( 3 ) . همان . ( 4 ) . نساء ( 4 ) آيهء 4 .