قول اوّل كه اين حروف اسماء مسمّيات خود هستند ، « 1 » قولى است صحيح ؛ چون مراد از الف همان حرف است و از ميم و باء و غير آن نيز حروف مراد است و اگر مراد از الف الفت گيرنده يا از راء بيننده بود مثلا ، خلاف اين قول بود . و آن‌كه مىگويد : اينها اسم سوره يا اسماء اللّه است ، منافى اين قول است . « 2 » امّا آن‌كه مىگويد : اينها رمز اوّل اسمى است ، مانند أنا اللّه أعلم ، يا آن‌كه حساب جمل است ، منافى قول اوّل نيست « 3 » و همچنين آن‌كه گويد : اينها از اسرار است ، « 4 » با قول اوّل منافات ندارد . علّامه شعرانى : بسيارى اوقات اسم سوره يك كلمه ، يعنى جزئى از همان سوره است ، مانند سورة البقره و سورة الروم و سورة العنكبوت . پس شايد حروف مقطّعه هم اسم سوره شود ، مانند سورهء حم عسق و سورهء يس و طه . امّا سخن در اين است كه خداوند فقط براى آن‌كه اسم سوره باشد ، اين حروف را نازل فرمود يا براى غرض ديگر ؟ ذلِكَ الْكِتابُ لا رَيْبَ فِيهِ . « 5 » مؤلف : قول كسانى كه مىگويند مراد از كتاب ، تورات و انجيل و خطاب متوجّه يهود و نصاراست ، باطل و فاسد مىباشد ؛ زيرا در قرآن آمده است كه در آن دو كتاب تحريف واقع شده و كتاب محرّف نمىتواند متّصف به عدم ريب و شكّ باشد . علّامه شعرانى : مگر اين‌كه گوييم به اعتبار اصل و غالب آن دو كتاب را ستايش فرمود ، چنان‌كه ما احاديث اهل بيت و سنّت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله را هادى و مستمسك امّت مىشماريم ، با آن‌كه مجعول و مضعّف در آن هست . در تورات و انجيل هم گرچه تحريف و ضلال بسيار است ، امّا مواعظ و نصايح و سخنان انبيا و اخبار غيب كه ادلّهء

--> ( 1 ) . مجمع البيان ، ج 1 ، ص 112 . ( 2 ) . همان ، ص 33 . ( 3 و 4 ) . همان . ( 5 ) . بقره ( 2 ) آيهء 2 .