علّامه شعرانى : وجوب ايجاد السبب أو حرمته غير الحكم بوجود المسبّب أو عدمه ؛ مثلا وجوب بيع الطعام في المخمصة لا يستلزم جواز تصرّف المشتري قبل بيعه أو بيع الحاكم و نظيره وجوب النكاح الخائف العنت بتركه و لا يثبت أحكام الزوجية لو ترك . و كذلك العتق في الكفّارة و الطلاق في الظهار . « 1 » مؤلف : « و المطلّقات » و رهاكردگان يقال طلقها و طلقت أيضا . علّامه شعرانى : يعنى چنان‌كه طلقت از صيغهء تفعيل به معنى طلاق دادن آمده است ، طلق ثلاثى مجرّد هم بايد به اين معنى آمده باشد ؛ چون طلقت مجهول از آن استعمال شده است . « 2 » مؤلف : و امّا آن‌كه حيض بيند و لكن عادتى مستقيم ندارد ، گاه بيند و گاه نبيند ، او را مسترابه گويند . او را عدّه باقراء و شهور باشد ، هردو را مراعات كند . اگر از آن روز كه شوهرش طلاق دهد سه ماه به دو بگذرد سپيد و پاكيزه او از عدّه بيرون آمده باشد . اگر سه ماه كم يك روز بگذرد آخرين خون بيند او را أقرا عدّه بايد داشتن . آن يك حيض در شمار آيد و انتظار دوم كند تا تمامى نه ماه از روز طلاق . علّامه شعرانى : علّت انتظار نه ماه آن است كه آبستنى او معلوم شود و اگر آبستن است به زادن عدّهء او به‌سر آيد و اگر نيست سه ماه ديگر صبر كند كه مجموع يك سال شود و اگر در اين مدّت سه طهر بر او گذشته باشد ، عدّهء او به سر آمده است و اگر در آن سه ماه آخر هيچ خون نبيند هم عدّهء او گذشته و اگر نه سه طهر ديده و نه سه ماه آخر پاك بوده به قول مصنّف بايد سه ماه ديگر صبر كند كه مجموع پانزده ماه شود . پس در اين وقت البتّه يا سه طهر ديده يا سه ماه اخير به پاكى گذشته است . و به‌هرحال عدّهء او تمام شده است . پس به قول مصنّف ، سه ماه پاكى كه عدّه به آن تمام مىشود يا بايد متّصل به طلاق باشد يا بعد از نه ماه انتظار . و محقّق سبزوارى صاحب كفايه گويد : اتصّال به طلاق شرط نيست و سه ماه پاكى

--> ( 1 ) . مجمع البيان ، ج 2 ، ص 327 . ( 2 ) . روح الجنان ، ج 2 ، ص 224 .