أبو الحسن الشعراني

146

پژوهش هاى قرآنى علامه شعرانى در تفاسير مجمع البيان، روح الجنان و منهج الصادقين (فارسى)

قراضه مىگفتند . با اين حال بريدن از كنار درهم و دينار را فساد شمردند كه هيچ غش در آن نيست و اگر غش باشد و عيب ظاهر نگردد ، حرام بيّن است . « 1 » مؤلف : قتاده روايت كرد از عطا كه گفت : مردى ، نام او علاء بن منبه ، احرام گرفت در پيراهنى دوخته ، رسول صلّى اللّه عليه و آله گفت او را كه پيراهن بكن ، قتاده گفت : ما شنيديم كه پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله فرمود تا آن پيراهن در تن او دريدند . گفت : حاشا إنّ اللّه لا يحبّ الفساد . علّامه شعرانى : يعنى عطا گفت : حاشا كه پيغمبر چنين دستور دهد كه پيراهن بر تن كسى بدرند ، هرچند او در پوشيدن پيراهن معصيّت‌كار بود . و تحقيق سخن آن‌كه اموال مردم دوگونه است : يكى آن‌كه در شرع ماليّت ندارد . چون فايدهء مباح در آن متوقّع نيست ، مانند خمر و آلات لهو و اينها را جايز است شكستن و دريدن و باطل ساختن ؛ چنان‌كه بت‌ها را آن حضرت شكست و خمرها را ريخت . و ديگر آن‌كه فايدهء مباح دارد ، مانند پيراهن كه در حال احرام پوشند ، هرچند پوشيدن در اين حال حرام است ، امّا در اوقات ديگر مباح است ، آن را جايز نيست دريدن و شكستن . « 2 » وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللَّهِ . « 3 » مؤلف : و جابر عبد اللّه انصارى روايت كند كه رسول صلّى اللّه عليه و آله گفت : سيّد شهيدان روز قيامت حمزهء عبد المطّلب باشد و مردى كه برخيزد به نزد امامى جائر و او را امر معروف كند و نهى منكر كند ، اين مرد او را بكشد . علّامه شعرانى : واجب بودن تقيّه عامّ نيست و گاه بايد امر به معروف و نهى از منكر كرد ، اگرچه بيم خطر باشد . بايد دانست كه امر حكومت دينى و امامت از مشكلات مسائل اسلام است و در دين شيعه حكومت خاصّ امام معصوم است و بر خداوند

--> ( 1 ) . روح الجنان ، ج 2 ، ص 147 . ( 2 ) . همان ، ص 148 . ( 3 ) . بقره ( 2 ) آيهء 207 .