و موقعى كه مسئلهء حفظ زندگى انسانيّت در ميان است ، در اين موقع زندگى يك فرد را كه نجات داده مىشود ، همسان زندگى تمام انسانيّت مىداند : « مَنْ قَتَلَ نَفْساً بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسادٍ فِي الْأَرْضِ فَكَأَنَّما قَتَلَ النَّاسَ جَمِيعاً وَ مَنْ أَحْياها فَكَأَنَّما أَحْيَا النَّاسَ جَمِيعاً » « 1 » به‌طور دقيق وظيفهء ما در چنين شرايطى چيست ؟ . . . بديهى است كه وظيفهء ما هرگز اين نيست كه اين زندگىها را طولانى كنيم ، چون ما قدرت و سلطهء مستقيمى بر اين نتيجهء نهايى نداريم ، با اين‌كه اين همان خير حقيقى مورد نظر است . البتّه وظيفهء ما آن است كه خودمان را به سمت اين هدف سوق دهيم ، از راهى كه براى ما آماده شده است و اين تنها راهى است كه خداوند آن را براى ما آماده كرده است ؛ و آن چيزى نيست جز اين‌كه ما نيروهايمان را مسخّر گردانيم و آنها را به سمت اين هدف متوجّه سازيم ، به اين ترتيب كه سرانجام با بعضى از اعمال تمرين كنيم و مقدارى تلاش كنيم ؛ تلاش فكرى ، تا وسيله را بشناسيم و تلاش اخلاقى ، تا ارادهء پاكى را به ما تلقين كند كه خودمان را وادار به كار بستن اين وسيله نماييم ، و تلاش جسمى ، تا تصميممان را به اجرا درآوريم ( به اين ترتيب كه - به‌طور مثال - خودمان را به دريا بيندازيم ) . و آخرين گام از اين گام‌ها كه پشت سر هم قرار گرفته‌اند ، آن گامى است كه ما را به بالاترين درجات خير قابل تصوّر مىرساند ، بنابراين ؛ آن نزديك‌ترين وسيله براى منظورى است كه ما تحقّق بخشيديم ، چنان‌كه پديده‌اى است كه با فداكارى بزرگ ممتاز گشته است . درحالىكه تلاش جسمى بدين طريق شكل مىگيرد ، همان‌طور كه مىبينيم يك بخش اساسى را تشكيل مىدهد كه بدون آن ، هدف ما به روشنى ناتمام و ناقص است . 2 - نماز آيا در توجّه مؤمن به سوى خدا با انديشه‌اى خالص و حواسّ جمع آسايش بزرگى براى خودش نيست ؟ ولى واژه‌اى كه بيانگر اين انديشه باشد ، روى آن تأثير دارد و آن را استوار مىگرداند و نورانى و گرامى مىنمايد .

--> ( 1 ) - مائده ( 5 ) آيه 32 : هرگاه كسى انسانى را بدون ارتكاب قتل و بدون فساد در روى زمين به قتل برساند ، چنان است كه گويى همهء انسان‌ها را كشته است و كسى كه انسانى را از مرگ نجات دهد ، گويا همهء انسان‌ها را از مرگ نجات داده است .