فعلىشان نسبت به آينده‌شان يكسان است ، تمام اين‌ها چيزى جز مراحلى از پيشرفت مداوم آنان نيست ، زيراكه هر حالتى از حالات گذشته‌شان تجسّم‌بخش آن است كه به راستى اگر با حالات آيندهء آنها مقايسه شود ، باعث دلتنگى آنها مىشود ، و به همين معنى بسيارى از شارحان اين آيهء شريفهء قرآنى را تفسير كرده‌اند : « وَ لَلْآخِرَةُ خَيْرٌ لَكَ مِنَ الْأُولى » « 1 » ، و به همين روش تفسير كرده‌اند آنچه را كه مورد توجّه خاص و نشاط رسول خدا در نماز بود و آنچه كه همه‌روزه به اميد عفو الهى عجز و لابه مىكرد : « از ابو برده نقل شده است ، مىگويد : از اغر شنيدم كه او از اصحاب رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بود و براى ابن عمر نقل مىكرد كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرمود : اى مردم به جانب خدا برگرديد و توبه كنيد كه من هر روز صد مرتبه به درگاه او توبه مىكنم ! » « 2 » در صفحات قبل راجع به طرز تفكّر قرآن نسبت به تلاش در جنبهء دفاعى و هجومى آن بحث و بررسى كرديم و ديديم كه تلاش چگونه در اين شكل ، يا در آن شكل و در تمامى مراتب عبارت از ابزار لازمى براى زندگى اخلاقى است ، چه براى زدودن شر و يا براى انجام خير و يا براى رسيدن به كمال و مبارزه شرط لازم براى انسان است ، چه براى كسب فضيلت و يا براى حفظ

--> ( 1 ) - ضحى ( 93 ) آيه 4 : و مسلّما آخرت براى تو از دنيا بهتر است . مؤلّف اين آيه را به‌گونه‌اى ترجمه كرده است كه دليلى براى مطلب مورد نظرش باشد ، به اين معنا كه « آينده براى تو بهتر از زمان حاضر است و عبارت فرانسويش چنين است : En verite , le future vaut mieax pour toi ( oprophete ) que le present بديهى است كه اين ترجمه بيانگر آيه نيست ، بلكه تعبيرى از نظر بعضى از مفسّران در مورد آيه است . و آن آخرين چيزى است كه مترجمان در مورد كتاب خدا رسيده‌اند ، كتابى كه براى اوّلين و آخرين معجزه است . ( مترجم عربى ) . متأسّفانه ، متفكّران و روشنفكران مسلمان ، به‌ويژه كسانى كه مانند مؤلّف مدّتى در غرب بوده و يا به نحوى گرايش به غرب دارند ، دانسته يا ندانسته دچار تفسير به رأى گشته و پيش‌ساخته‌هاى ذهنى خويش را بر قرآن تحميل مىكنند و يا به تعبير مترجم فرانسه به عربى اين كتاب ، به‌گونه‌اى آيه را ترجمه مىكنند كه دليلى براى مطلب مورد نظرش باشد ! درحالىكه سياق آيات و صريح آيهء كريمه ، مىگويد : اى پيامبر ! تو مشمول الطاف خدا هستى و در آخرت بيشتر ، تو هميشه عزيزى ؛ در دنيا عزيزى و در آخرت عزيزتر - م . ( 2 ) - ر ك : صحيح مسلم : 4 / 2075 ، حديث 2702 ؛ شرح نووى بر صحيح مسلم : 17 / 24 ؛ المصنّف ابن ابى شيبه : 6 / 57 ، حديث 29444 ؛ مسند احمد : 4 / 211 و 260 ؛ صحيح ابن حبان : 3 / 209 ، حديث 929 ؛ سنن كبرا : 6 / 114 ، حديث 10265 ؛ مسند طيالسى : 1 / 166 ، حديث 1202 ؛ مسند رويانى : 2 / 468 ، حديث 1489 .