به بدى مىكنند ، قرار مىدهيم تا به عنوان نيروى مقاومى كه قادر بر دفع تأثير آنهاست ، عمل نمايد . و هيچ‌كسى نيست كه بتواند در وقت ضرورت چنين عملى ، هروقت ما خودمان را در برابر نيروى مخالفى ديديم كه مىخواهد بر ما غلبه كند ، مبارزه كند و با نيروى مخالف ستيز نمايد . بنابراين ؛ در اين لحظه ، نخستين وظيفه و مسئلهء فورى و مهمّ ما آن است كه از فوران و جهش آن پيشگيرى كنيم . و به راستى كه ديديم قرآن كريم در بسيارى از موارد فراموش نمىكند كه از ما اين مقاومت را بطلبد ، و آن كسانى را كه مىدانند چگونه در برابر شهواتشان مغلوب مىگردند ، به بدترين پيآمدها تهديد مىكند ، خداى متعال مىفرمايد : « فَإِذا جاءَتِ الطَّامَّةُ الْكُبْرى يَوْمَ يَتَذَكَّرُ الْإِنْسانُ ما سَعى وَ بُرِّزَتِ الْجَحِيمُ لِمَنْ يَرى فَأَمَّا مَنْ طَغى وَ آثَرَ الْحَياةَ الدُّنْيا فَإِنَّ الْجَحِيمَ هِيَ الْمَأْوى وَ أَمَّا مَنْ خافَ مَقامَ رَبِّهِ وَ نَهَى النَّفْسَ عَنِ الْهَوى فَإِنَّ الْجَنَّةَ هِيَ الْمَأْوى » « 1 » و از جمله چيزهايى كه هم‌چون حكمى عملى از انبوه احكام خاطرنشان مىسازد : روزه گرفتن مطلق است كه قرآن در بخش دوازدهم از سال آن را از طلوع فجر صادق تا غروب خورشيد واجب مىداند ، به‌طور مطلق روزه گرفتن و نيز در اوقات زيادى غير از اين ، روزه واجب است . به راستى در اين عمل براى تسليم اعضاى بدن به بندگى و اطاعت بىترديد تمرين و ورزش غير قابل انكار وجود دارد . ولى آيا اين پيروزى هميشه و در همه جا به حدّى پرمشقّت است كه از خود گذشتگى مهلكى را مىطلبد ؟ . . . به راستى اين قول علىرغم بدبينى افراطى كه دارد ؛ به زندگى اخلاقى از پشت عينك سياه مىنگرد و معتقد است كه شرّ قانون طبيعت بىرحم است ، ما به اين سؤال پاسخ مىدهيم كه جريان هميشه از اين قرار نيست . بديهى است كه ما نمىخواهيم از فطرت فرشتگان سخن بگوييم كه نسبت به آن مشكل شر ، به‌طور مطلق مطرح نيست ، چون محال است از چنان فطرتى جز كار خير سر بزند و نيز

--> ( 1 ) - نازعات ( 79 ) آيه‌هاى 34 - 41 : هنگامى كه آن حادثهء بزرگ رخ دهد ، در آن روز انسان به ياد كوشش‌هايش مىافتد ( و در آن روز ) جهنم براى هر بيننده‌اى آشكار مىگردد . امّا آن‌كسى كه طغيان كرده و زندگى دنيا را ( بر همه چيز ) مقدّم داشته ، مسلّما دوزخ جايگاه اوست و آن‌كسى كه از مقام پروردگارش ترسان باشد و نفس را از هوا و هوس بازدارد ، قطعا بهشت جايگاه اوست .