به راستى كه بزرگترين اشتباه طرفداران انقلاب كمونيستى در كشورهاى عربى اين بود كه آنها تصوّر مىكردند انقلاب ، يك ويژگى پزشكى دارد كه از صاحبان انقلاب گرفته مىشود تا هر زمان و مكانى اجتماع بيمار آن را به يكديگر بدهند . از اين‌رو ، بسيارى از انقلابيّون فيلسوف‌نما شروع كردند به رونويسى تجربه‌ها و داروها از روى نوشته‌ها و آثار آماده و در چاپخانه‌ها مىگرداندند و كتاب‌هاى انقلابى فراوان شد ، پرباد و آكنده از ادّعا . و اگر بنا بود حدّ سرقت در مورد دزدها اجرا شود ، بايد نخستين كسانى كه حدّ سرقت بر آنها جارى مىشد ، همان نويسندگان دزد باشند كه بدون هيچ تشخيصى از روى نوشته‌هاى ديگران اقتباس كرده و افكار و انديشهء مردم را ربوده بودند و از ديگران كوركورانه تقليد مىكردند ! حقيقت اين است كه اصلاح انقلابى ، گياهى است كه ناگزير بايد از دل زمين سرسبز و از اعماق دل‌نگران و در انتظار انقلاب بيرون آيد ؛ سپس بناچار اين گياه را بايد دست حكيمانه‌اى بپرورد و زمينه‌سازى كند ؛ وانگهى ناگزير از بستر مناسب و جامعه‌اى سخاوتمند است كه آن را تغذيه كند تا رشد كند و روى پايش بايستد . « 1 » تخم را در زمين شوره‌زار افكنده بودند ، از اين‌رو محصولى نداشت . گاهى بذرى مال گياه قطبى است ، نيازى به تابش آفتاب ندارد ؛ ناگهان زمين شكافته و آن گياه جوانه مىزند ، ولى خورشيد آن را مىگزد و مىسوزاند و آن گياه همچنان در حال تولّد است . و گاهى زندگى گياه متوقّف بر شعاع تابنده و هواى تازه است . اگر از اين‌ها محروم باشد ، پژمرده و زرد مىشود و سپس فدا شده و در حال اختناق مىميرد . البتّه ، جامعهء ما بار سنگين انقلاب را بر دوش مىكشد ، به انتظار ساعتى هستند كه جنين متولّد شود و همين‌كه جنين به وجود مىآيد و كامل مىشود و به دنيا مىآيد ، دست‌هايى دراز مىشود و مانع روشنايى از جلو چشمانش مىگردد و او را از هواى آزاد محروم مىكند ؛ درحالىكه روشنايى و هوا باعث قدرت و زندگى اوست . ناگاه متوجّه مىشويم كه نوزاد شب‌كور است ؛ در

--> ( 1 ) - از آيهء 29 سورهء فتح ( 48 ) اقتباس شده است : « فَاسْتَغْلَظَ فَاسْتَوى عَلى سُوقِهِ يُعْجِبُ الزُّرَّاعَ لِيَغِيظَ بِهِمُ الْكُفَّارَ وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ مِنْهُمْ مَغْفِرَةً وَ أَجْراً عَظِيماً ؛ تا محكم شده و بر پاى خود ايستاده است و به قدرى رشد كرده است كه زارعان را به شگفتى وامىدارد ، اين براى آن است كه كافران را به خشم آورد . ولى كسانى كه ايمان آورده و كارهاى شايسته انجام داده‌اند ، خداوند وعده آمرزش و اجر عظيمى داده است .