يَرْضَوْنَهُ . » « 1 » - و آنها زندگى رضايت‌بخشى دارند : « فَهُوَ فِي عِيشَةٍ راضِيَةٍ . » « 2 » . - و آن زندگى ، زندگى مرفّهى است : « إِنَّ الْأَبْرارَ لَفِي نَعِيمٍ . » « 3 » . و وعده‌هاى خوشبختى به اين ترتيب بالغ بر ( - 66 آ و 100 ب ) مىگردد . هم‌چنين مىبينيم كه در مقابل اين وعده‌ها ، وعدهء عذاب بيشتر اوقات مطرح است ، ولى با انواع كمترى . بنابراين ، عبارت وعدهء عذاب خيلى پيچيده نيست ، مانند اين آيه : « وَ سَيَعْلَمُ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَيَّ مُنْقَلَبٍ يَنْقَلِبُونَ . » « 4 » . زيراكه وعدهء عذاب منحصر در اين كلام است كه انجام‌دهندگان كار بد به زودى نظير بديشان را پس خواهند گرفت ، پس خداى سبحان براى كافران ، ستمگران ، مستكبران ، بزهكاران ، گنه‌كاران به‌طور كلّى ، كيفرى سخت و عذابى دردناك ، خواركننده و جاودانه اندوخته مىكند ( - 94 الف و 66 ب ) . « 5 » ج : بهشت و جهنّم در مفهوم قرآنى چه معنايى دارند ؟ و طبيعت و ماهيّت ثواب و عقاب چيست ؟ . . . ما تاكنون چيزى از آنها نمىدانيم و قرآن كريم در موضوعات قبلى به شكل دوگانه روحى و مادّى آنها را مطرح كرد كه گاهى طبيعت

--> ( 1 ) - نساء ( 4 ) آيهء 31 ، حج / 59 ( - 2 ب ) : خداوند آنها را در محلّى وارد مىكند كه از آن راضى و خشنود خواهند شد . ( 2 ) - قارعه ( 101 ) آيهء 7 ( - يك الف ) : در يك زندگى خشنودكننده خواهد بود . ( 3 ) - انفطار ( 82 ) آيهء 13 ( - يك الف ) : به يقين نيكان در نعمتى فراوانند . ( 4 ) - به‌طور مثال : شعراء / 227 ، قصص / 61 ، زخرف / 83 ، أحقاف / 12 ، ق / 45 ، زلزله / 8 : آنها كه ستم كردند ، به زودى مىدانند كه بازگشتشان كجاست ( و سرنوشتشان چگونه است ! ) . ( 5 ) - بقره ( 2 ) آيهء 7 ، 10 ، 79 ، 85 ، 90 ، 96 ، 104 ، 162 ، 165 ، 174 ، 178 ، 196 ، 211 ، آل عمران / 4 ، 21 ، 56 ، 77 ، 88 ، 91 ، 105 ، 106 ، 176 ، 177 ، 178 ، 188 ، نساء / 18 ، 37 ، 102 ، 138 ، 151 ، 161 ، 173 ، مائده / 2 ، 32 ، 36 ، 73 ، 80 ، 94 ، 95 ، انعام / 49 ، 93 ، 147 ، 157 ، 160 ، انفال / 25 ، توبه / 3 ، 61 ، 74 ، 79 ، 90 ، 101 ، يونس / 15 ، 27 ، 52 ، 70 ، هود / 3 ، يوسف / 110 ، رعد / 25 ، 34 ، ابراهيم / 2 ، 22 ، نحل / 63 ، 88 ، 94 ، 104 ، 106 ، 117 ، اسراء / 10 ، كهف / 2 ، مريم / 37 ، 79 ، طه / 127 ، حج / 18 ، 25 ، 57 ، نور / 11 ، 19 ، 23 ، 63 ، فرقان / 19 ، 27 ، 69 ، شعراء / 213 ، نمل / 5 ، قصص / 64 ، 84 ، عنكبوت / 23 ، روم / 16 ، لقمان / 6 ، 7 ، 24 ، سجده / 22 ، احزاب / 8 ، 30 ، 57 ، 73 ، سباء / 5 ، 8 ، 38 ، فاطر / 7 ، 10 ، صافات / 33 ، 38 ، ص / 26 ، زمر / 13 ، 26 ، 47 ، 54 ، 55 ، فصّلت / 6 ، 27 ، 50 ، شورى / 16 ، 21 ، 26 ، 42 ، 45 ، زخرف / 39 ، 65 ، جاثيه / 7 ، 8 ، 9 ، 10 ، 11 ، احقاف / 20 ، فتح / 16 ، 17 ، ذاريات / 60 ، طور / 7 ، 45 ، حديد / 13 ، 20 ، مجادله / 4 ، 5 ، 15 ، 16 ، حشر / 4 ، 7 ، 15 ، تغابن / 5 ، طلاق / 10 ، ملك / 28 ، قلم / 33 ، معارج / 1 ، جن / 17 ، انسان / 31 ، مرسلات / 15 ، 19 ، 24 ، 28 ، 34 ، 37 ، 40 ، 45 ، 47 ، 49 ، مطففين / 1 ، انشقاق / 24 ، غاشيه / 24 ، ماعون / 4 ( - 94 الف و 66 ب ) .