قرآن علم و آگاهى است : « وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ . » * « 1 » . و نيز حكمت است « 2 » . و هم ريسمان محكم : « فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى لَا انْفِصامَ لَها وَ اللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ . » « 3 » . و هم‌چنين شفاى دل‌هاست : « يا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جاءَتْكُمْ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَ شِفاءٌ لِما فِي الصُّدُورِ وَ هُدىً وَ رَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ . » « 4 » . قرآن باعث تزكيهء نفوس است : « وَ يُزَكِّيهِمْ . » * « 5 » ، و نيز حيات و زندگى را به معناى آسمانى كلمه بر آدميان ارزانى مىدارد : « أَ وَ مَنْ كانَ مَيْتاً فَأَحْيَيْناهُ وَ جَعَلْنا لَهُ نُوراً يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِ كَمَنْ مَثَلُهُ فِي الظُّلُماتِ لَيْسَ بِخارِجٍ مِنْها كَذلِكَ زُيِّنَ لِلْكافِرِينَ ما كانُوا يَعْمَلُونَ . » « 6 » . اين‌ها بودند حدود ، ( - 209 آيه آ و 80 آيه ب ) كه موضوعشان مشخّصات برجسته براى نگرش عمومى بود . اگر ما اكنون از همهء اين‌ها به تفصيل دربارهء نگرش عمومى به احكام برگرديم ، فضايل مهمّ عملى را نيز خواهيم ديد ، چه آن‌هايى كه به ذات خود مورد فرمان الهى قرار گرفته‌اند ( اين‌ها بدون قيد و شرط ديگرى هستند ) و يا آنهايى كه هم‌چون نتيجه‌اى هدف براى اعمال ويژه‌اى مقرّر گشته است و يا اين‌كه منبع ارزش‌هايى براى وجود آدمى مىباشد . امّا دستورات مثبتى كه بيانگر اين شرايط و امكانات است ، دست‌كم آنها را در آيات ذيل

--> ( 1 ) - بقره ( 2 ) آيهء 129 ، 151 ، 282 ، آل عمران / 164 ، نساء / 113 و 166 ، هود / 14 ، طه / 114 ، ملك / 2 ( - 2 آ و 7 ب ) : كتاب و حكمت به آنان بياموزد . ( 2 ) - ر ك : بقره / 129 ، 151 ، 269 ، آل عمران / 164 ، نساء / 113 ، يونس / 1 ، اسراء / 39 ، لقمان / 2 ، احزاب / 34 ، سباء / 4 ، قمر / 5 ، جمعه / 2 . ( - 5 آ ، 8 ب ) : . . . حكمت به آنان بياموزد . ( 3 ) - بقره ( 2 ) آيهء 256 ، لقمان / 22 ( - يك آ و يك ب ) : پس كسى كه به طاغوت كافر شود و به خدا ايمان آورد ، به دستگيرهء محكمى دست زده است كه گسستنى نيست و خدا شنوا و داناست . ( 4 ) - يونس ( 10 ) آيهء 57 ، اسراء / 82 ، فصّلت / 44 ( - 3 آ ) : اى مردم ! از سوى پروردگارتان ، موعظه و اندرزى براى شما آمده ، و كلامى كه مايهء شفاى بيمارى دل‌هاست و چيزى كه مايهء هدايت و راهنمايى است و رحمت براى مؤمنان مىباشد . ( 5 ) - بقره ( 2 ) آيه‌هاى 129 و 151 ، آل عمران / 164 ، زخرف / 2 ، عبس / 3 ، شمس / 9 ( - 2 آ و 4 ب ) : و آنها را پاكيزه كند . ( 6 ) - انعام ( 6 ) آيهء 122 ، انفال / 24 ، فرقان / 22 ( - 2 آ و يك ب ) : ( افرادى را كه در گمراهى بودند ) آيا و كسى كه مرده بود ، به فرمان خدا ( هدايت ) زنده شده است ، ما براى چنين افراد نورى قرار داديم كه با آن در ميان مردم راه بروند ، مانند كسى است كه در امواج ظلمت‌ها و تاريكىها فرورفته و هرگز از آن خارج نمىگردد ؟ اين‌چنين اعمال كافران در نظرشان جلوه داده شده است .