محمد عبد الله دراز (مترجم: عطائى)
340
دستور الأخلاق في القرآن (آئين اخلاق در قرآن) (فارسى)
درجهاى بالا به بالاتر مىبرد ، و صفت رذيلهء ناپسند ، يك بازدارندهاى است كه ما را سطحى و مبتذل مىگرداند ، بلكه از انسانيّتمان جدا مىسازد . آيا مايليم كه با برخى از تمثيلهاى قرآن كريم آشنا شويم كه بدان وسيله ثابت كرده است كه سروكار با خير و شر در اشكال مختلف اثر خود را در وجود انسانى پديد مىآورد ؟ اينك در جلو چشمان خواننده : خوبىهاى فضيلت : 1 - نماز : نسبت به آن كسانى كه آن را با روح و حقيقت بهجا مىآورند ، دو وظيفهء اخلاقى دارد : تنها به اين اكتفا نمىكنند كه از فحشا و منكر بازمىدارد : « تَنْهى عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ » « 1 » ، بلكه « وَ لَذِكْرُ اللَّهِ أَكْبَرُ » « 2 » ، بنابراين ؛ ما را از نظر روحى و روانى به منبع جامع و شامل تمام كمالات پيوند مىدهد . 2 - صدقه : نيز اثرى با دو فايدهء آميخته دارد كه عبارت از پاكداشت نفس ، در وقتى كه آن را از حرص افزون بر كسب بازمىدارد ، و نيز شادابى و سرسبزى آن را بالا مىبرد : « خُذْ مِنْ أَمْوالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَ تُزَكِّيهِمْ بِها » « 3 » 3 - روزه : روزه نيز همچنين يك نقش دوجانبه دارد : هم ما را از شرّ و بدى بازمىدارد و هم از لغزش و سستى اعضا و جوارحمان جلوگيرى مىكند و ما را توانايى بيشترى مىدهد تا قانون را محترم شماريم و نيز روزه وسيلهء تقواست : « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ كَما كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ . » « 4 » 4 - ممارست و حكمت : به راستى انجام مداوم اعمال ارزشمند و افعال با فضيلت ، انسان را در برخورد با دشمن ، حكيم و شجاع مىسازد و در وقت خوشى و رفاه نيز بخشنده و كريم
--> ( 1 ) - عنكبوت ( 29 ) آيهء 45 : ( به راستى كه نماز - انسان را - ) از زشتىها و منكرات بازمىدارد . ( 2 ) - عنكبوت ( 29 ) آيهء 45 : ذكر و ياد خدا از آن هم برتر و بالاتر است . ( 3 ) - توبه ( 9 ) آيهء 103 : از اموال آنها صدقه ( يعنى زكات ) بگير ! ( 4 ) - بقره ( 2 ) آيهء 183 : اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، روزه بر شما نوشته شده است ، آنگونه كه بر امّتهايى كه قبل از شما بودند ، نوشته شده بود ، شايد پرهيزگار شويد .