خداوند نور درخشانى را در مقابل چشمان آنها مىافروزد تا هرچه بيشتر براى ايشان واضح و روشن گرداند : « وَ لَقَدْ هَمَّتْ بِهِ وَ هَمَّ بِها لَوْ لا أَنْ رَأى بُرْهانَ رَبِّهِ . » « 1 » و خدا است كه بذر ثبات و آرامش را در دل ايشان مىكارد : « فَأَنْزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ عَلى رَسُولِهِ وَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ . » « 2 » ، « لَوْ لا أَنْ رَبَطْنا عَلى قَلْبِها لِتَكُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ . » « 3 » ، و ايمان را در برابر چشم آنها بسى زيبا و بر قلب آنها بسى دوست‌داشتنى و محبوب‌تر از هر چيز جلوه مىدهد : « وَ لكِنَّ اللَّهَ حَبَّبَ إِلَيْكُمُ الْإِيمانَ وَ زَيَّنَهُ فِي قُلُوبِكُمْ . » « 4 » ، و بدىها را برايشان منفور و زشت جلوه مىدهد : « الْكُفْرَ وَ الْفُسُوقَ وَ الْعِصْيانَ . » « 5 » . معتزله براى تفسير و توجيه اين نصوص به وسايل سخت و دشوارى روآورده‌اند ، زيرا - از دو صورت خارج نيست : - يا اين تخصيص بىمعنى و بىمورد است ، و يا آن تخصيص بدين معنى است كه عنايت ويژه‌اى كه خداوند بدان وسيله برگزيدگان خود را حفظ مىكند ، آن جنبهء عمومى نيست ، بلكه چيز ديگرى است كه از آن وسايل عمومى كه براى آگاهى همهء مردم از وظايفشان فراهم كرده ، از نظر كميّت و كيفيّت متفاوت است و نسبت به ديگران براى ايشان كار را سهل و آسان نموده است . نظير اين مورد است موضع‌گيرى شما نسبت به دو مردى كه راهى را از شما مىپرسند ، براى يكى راه را نشان مىدهيد تا خودش برود ، ولى ديگرى را به اتومبيل خودتان سوار مىكنيد و مىبريد . همان‌طورى كه در انجيل گفته شده است : « بيشتر مردم دعوت مىشوند ، ولى اندكى از مردم برگزيده مىشوند . » « 6 » ، و ما در قرآن كريم مىخوانيم كه عموم مردم را به دار السّلام و به راه امن و امان دعوت مىكند ، ولى هدايت منحصر به كسانى است كه ارادهء خداوند بر هدايت ايشان

--> - تمايل پيدا كنى . ( 1 ) - يوسف ( 12 ) آيهء 24 : همسر عزيز مصر ، قصد او را كرد و يوسف نيز ، اگر برهان پروردگار را نمىديد ، چنين قصدى مىنمود . ( 2 ) - فتح ( 48 ) آيهء 26 : خداوند آنچه را در درون دل‌هايشان ( از صداقت و ايمان و . . . ) نهفته بود ، مىدانست ، از اين‌رو آرامش را بر دل‌هايشان نازل كرد . ( 3 ) - قصص ( 28 ) آيهء 10 : اگر دل او را ( به وسيله ايمان و اميد ) محكم نكرده بوديم ، نزديك بود اين مطلب را افشا كند . ( 4 ) - حجرات ( 49 ) آيهء 7 : ولى خداوند ايمان را محبوب شما قرار داده ، و آن را در دل‌هايتان زينت بخشيده است . ( 5 ) - حجرات ( 49 ) آيهء 7 : و ( به‌عكس ) كفر و فسق و گناه را منفورتان قرار داده است . ( 6 ) - انجيل متى ، الإصحاح ، جمله 14 .