النسفي (مترجم: مجهول)

مقدمه و پيشگفتار 27

مدارك التنزيل وحقائق التأويل (تفسير النسفي) (تفسيرى نسفى) (فارسى)

كردن ، غم خوردن ، غنيمت آوردن ، پنهان داشتن ، عفو كردن ، حرب كردن ، توبه دادن ، خشم فروخوردن . فعل‌هاى مركب با پيشوند : اندر آوردن « 1 » ، بازآمدن ، بازداشتن ، بازرفتن ، بازگردانيدن ، بازايستادن ، بازگشتن ، بر نشستن ، بر انگيختن ، بر كاويدن ، در رسانيدن ، در پراكندن ، فرا آمدن ، فراز آمدن ، فراز آوردن ، فراز كردن ، فروخوردن ، فروپوشيدن ، فرونشستن ، فروگشتن ، فرودباريدن . صرف بعضى صيغه‌ها ، از بودن و باشيدن : هيم ، هيى ، هيند ، هييت . بوم ، بوى ، بوند . باشم ، باشيت ، باشند ، باشانيت . فعل مجهول در اين تفسير فعل مجهول به چند طريق به كار رفته است : 1 - تركيب صفت مفعولى با « شدن » از قبيل : در آورده شوند ، بدل كرده شوند ، چرا فرستاده نمىشود ، آنها كشيده شوند ، پرسيده شود . 2 - فعل مجهول عربى را به فعل معلوم فارسى ترجمه كرده است مثل : فَأُلْقِيَ السَّحَرَةُ ساجِدِينَ ، همهء جادوان به سجده افتادند ، و زبان به كلمهء توحيد بگشادند . ( سورهء 26 / آيهء 46 ) . فَهُمْ يُوزَعُونَ ، ايشان را جمله مىكنند و به شمارگاه مىبرند . ( سورهء 27 / آيهء 83 ) وَ أُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ مِنَ الْمُسْلِمِينَ ، و مرا فرمان است كه باشم از منقادان و مخلصان . ( سورهء 10 / آيهء 72 ) قُتِلَ الْإِنْسانُ ما أَكْفَرَهُ لعنت بر كافر باد چون گردن برده است . ( سورهء 80 / آيهء 17 ) كه در اين مورد دو نظر مىشود اظهار كرد : يكى اينكه مؤلف ، به مجهول بودن مرجع ضمير افعال فارسى بسنده كرده و آن را جاى گزين فعل مجهول ساخته است . دوم اينكه احتمال مىرود كه اين شيوه دنبالهء نثر پهلوى باشد كه در آن روزگار فعل معلوم فارسى ميانه ، ساختمان مجهول داشته است ، به اين معنى كه مفهوم « خوردم » در حقيقت با عبارت « به وسيله من خورده شد » برابر است . « 2 » 3 - ترجمهء فعل معلوم عربى به فعل مجهول فارسى : گاهى مىبينيم كه مؤلف فعل مجهول فارسى را ، در ترجمهء فعل معلوم عربى به كار برده

--> ( 1 ) - آمدن « اندر » جلو فعل بسيار كم‌استعمال است . ( 2 ) - رجوع شود به مقاله اينجانب در مجلهء راهنماى كتاب ( فروردين 1351 ، شماره 1 - 2 ، سال پانزدهم ، ص 48 ) .