النسفي (مترجم: مجهول)

مقدمه و پيشگفتار 17

مدارك التنزيل وحقائق التأويل (تفسير النسفي) (تفسيرى نسفى) (فارسى)

و پيدا كن مر ايشان را داستان دو مرد كه برادران بودند ، و از اسرائيليان بودند ؛ يكى مؤمن پيدا ، نام وى يهودا ؛ و يكى كافر منحوس ، نام وى قرطوس . ( سورهء 18 / آيهء 32 ) كه « منحوس » با « قرطوس » سجع متوازى است ، چون در وزن و عدد حروف و حرف روى با هم برابرند ، و در بقيّه سجع مطرّف به كار رفته است . يا : جهودان گفتند : عزيز ابن اللّه ، و ترسايان گفتند ؛ « الْمَسِيحُ ابْنُ اللَّهِ » و مشركان گفتند ؛ الملائكة بنات اللّه . ( سورهء 2 / آيهء 116 ) يا : و چون تحيّت كرده شويت به تحيّت اسلام ، يعنى به گفتن سلام ، جواب گوييت به نيكوتر از آن عليكم السّلام ، و رحمة اللّه و بركاته بر تمام ، يا به همان قدر كه اصل جواب است عليكم السّلام ؛ چه خداى تعالى بر هر چيزى شماركننده است ، و به قدر جزاى آن كار دهنده است . ( سورهء 4 / آيهء 86 ) 6 - مردّف ( مانند شعر ) : ( رديف عبارت است از كلمه‌اى مستقل و منفصل از قافيه بر وجهى كه شعر از حيث وزن و معنى بدان حاجت باشد ، اين نوع نظم را مردّف گويند . ) و وى آن خداى است كه شب را پوشش شما كرد ، و خواب را آسايش شما كرد . و روز را وقت روان شدن و كوشش شما كرد . ( سورهء 25 / آيهء 47 ) يا : شكيبايانند و محمد مصطفى صلى الله عليه و سلّم سر ايشان ، و راستانند و ابو بكر صدّيق سرور ايشان ، و بر حق ايستندگانند و عمر فاروق مهتر ايشان ، و هزينه‌كنندگانند و عثمان ذو النّورين بهتر ايشان ، و آمرزش خواهندگان سحرگاهانند و على مرتضى برتر ايشان . ( سورهء 3 / آيهء 17 ) 7 - تتابع اضافات : ( و آن آوردن چند اضافه در پى هم است ) « 1 » و استوار دارندهء وعدهء بهشت باقى است . ( سورهء 92 / آيهء 6 )

--> ( 1 ) تتابع اضافات در ادب فارسى يكى از زيباترين صنعتهاى لفظى است ، كه متأسفانه در زبان تازى از عيوب فصاحت شمرده شده است ، و شايد علتش اين باشد كه علماى بلاغت بدون تأمل و دقت در زمان و مكان لهجه‌هاى قبايل و نيز بدون سرپيچى از قول متقدمان ، تتابع اضافات را عيب شمرده‌اند و شاهدشان هم همان « حمامة جرعى حومة الجندل اسجعى . . . » مىباشد .