الشيخ الطبرسي (مترجم: شادمهرى)

14

تفسير جوامع الجامع (فارسى)

يعنى من پيامبر نوظهورى نيستم كه هر آيه‌اى را شما بخواهيد بياورم و از تمام امور غيبى كه به من وحى نشده و شما از من مىپرسيد پاسخ دهم زيرا پيامبران آياتى را مىآورند كه خدا به آنها بدهد و از امور غيبى خبر مىدهند كه خدا به آنان وحى كند . وَ ما أَدْرِي ؛ در معناى اين جمله دو قول است : 1 - نمىدانم در آينده خدا با من و شما چه خواهد كرد و چه كارها و پيشامدهايى را براى من و شما مقدّر خواهد فرمود . 2 - نمىدانم كار من و شما در دنيا به كجا مىانجامد و كدامين ما غالب و كدامين ما مغلوب خواهيم شد ، و صحيح اين است كه : نمىدانم خدا نسبت به من و شما چه خواهد كرد ، زيرا جمله به اين صورت مثبت است نه منفى ، و نفى در « ما ادرى » شامل « ما يفعل . . . » نمىشود چون اين جمله « ما » و آنچه را در حيّز « ما » است شامل مىشود و صحيح و نيكوست . ما يُفْعَلُ ؛ در نقش و اعراب « ما » دو قول است : 1 - موصول و منصوب باشد . 2 - استفهامى و مرفوع باشد . قُلْ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ كانَ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ ؛ جواب جملهء شرط محذوف است و تقدير جمله چنين است : ان كان القرآن من عند اللَّه و كفرتم به الستم ظالمين ، و جملهء آخر آيهء مورد بحث ، إِنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ ؛ بر جملهء محذوف دلالت مىكند . وَ شَهِدَ شاهِدٌ ؛ منظور از شاهد بنى اسرائيل ، عبد اللَّه بن سلام است كه چون پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله وارد مدينه شد به صورت حضرت نگريست و در آن دقت كرد و سه مسأله از او پرسيد كه جز پيامبر كسى آن را نمىداند و ثابت شد كه پيامبرى كه در انتظارش هستند همان است پس گفت گواهى مىدهم كه تو پيامبر بر حق خدايى آن گاه گفت اى رسول خدا يهوديان گروهى تهمت زنند و اگر پيش از آن كه راجع به من از آنها چيزى بپرسى از مسلمان شدن من آگاه شوند ، مرا پيش شما متّهم