الشيخ الطبرسي (مترجم: شادمهرى)
15
تفسير جوامع الجامع (فارسى)
نتوانستيد كه خالص مرا عبادت كنيد آن را در جاى ديگر براى من انجام دهيد . در اين جا شرط حذف شده و در عوض مفعول مقدّم شده است ، و تقديم مفعول افادهء معناى اختصاص و اخلاص را نيز مىكند . و چون خداوند بندگانش را به عبادت و اخلاص در آن تشويق كرد و حتّى براى انجام آن دستور داد كه مناسبترين شهر برگزيده شود ، به دنبال آن فرمود : كُلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ الْمَوْتِ ؛ هر كه در هر جا باشد تلخى مرگ را در مىيابد . لَنُبَوِّئَنَّهُمْ مِنَ الْجَنَّةِ غُرَفاً ؛ آنها را در غرفهها و بالا خانههاى مرتفع بهشتى جاى مىدهيم . اين عبارت « لنثوينّهم » كه از مادهء ثواء است نيز خوانده شده است چنان كه عرب مىگويد : ثوى فى المنزل ؛ در منزل سكونت كرد . و اثوى غيره : ديگرى را جاى داد . و علّت اين كه به غرفا نيز متعدّى شده يا اين است كه عبارت در اصل « لنثوينّهم فى غرف » بوده و حرف جرّ حذف شده است و يا علّت اين است كه به جاى فعل لننزلنّهم قرار داده شده ( كه دو مفعولى است ) و يا ظرف موقّت و محدود ، به ظرف مبهم تشبيه شده است ( و از اين رو ، نيازى به حرف جرّ ندارد ) . الَّذِينَ صَبَرُوا وَ عَلى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ ؛ كسانى كه به خاطر دين بر دورى از وطن و شدايد و سختيهاى آن و بر اطاعت از خدا و ترك معصيت شكيبايى مىكنند و جز بر خدا بر ديگرى توكّل نمىكنند . و چون خداوند دستور داد كه مسلمانان از شهر مكّه هجرت كنند آنها از فقر و تنگدستى ترسيدند و گفتند : ما چگونه به شهرى برويم كه وسيلهء زندگانى در آن شهر براى ما آماده نيست سپس به آنها گفته شد : وَ كَأَيِّنْ مِنْ دَابَّةٍ لا تَحْمِلُ رِزْقَهَا ؛ واژهء « دابّه » به معناى هر ذى روحى است كه روى زمين حركت مىكند چه عاقل باشد و چه نباشد . و برخى از اين جنبندهها به خاطر ناتوانى و ضعيف بودن ، نمىتوانند روزى خود را حمل كنند .