الشيخ الطبرسي (مترجم: شادمهرى)
33
تفسير جوامع الجامع (فارسى)
بر پليديشان مىافزايد و در حال كفر بميرند . ( 125 ) تفسير : لِيَنْفِرُوا ؛ « لام » براى تأكيد نفى است : كوچ كردن همهء مؤمنان از وطنهايشان براى تحصيل علم و يادگيرى احكام ، امرى است نادرست و غير ممكن . از اين مطلب چنين معلوم مىشود كه اگر شايسته و ممكن مىبود و موجب فساد و تباهى نمىشد ، بر همه واجب و لازم بود ، چرا كه طلب علم بر هر مسلمانى واجب است . فَلَوْ لا نَفَرَ ؛ پس حال كه براى همهء مردم امكان كوچ كردن نيست ، چرا از هر فرقهاى ، تعدادى كوچ نكنند ؟ لِيَتَفَقَّهُوا فِي الدِّينِ ؛ تحمل رنج كنند ، تا در مسائل دينى تخصّص يابند ، و براى بدست آوردن آن بكوشند . وَ لِيُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ ؛ هدفشان از بدست آوردن تخصّص دينى ، انذار و ارشاد مردمشان باشد . لعلّهم يحذرون : به اميد اين كه از كيفر الهى بترسند ، و او را اطاعت كنند . قاتِلُوا الَّذِينَ يَلُونَكُمْ مِنَ الْكُفَّارِ ؛ با آن عدّه از كافران كه نزديك شمايند ، بجنگيد ، زيرا وقتى كه جنگ در برابر تمام كافران واجب باشد ، هر چه نزديكتر باشد ، واجبتر است . مثل : وَ أَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ ؛ « خويشاوندان نزديكت را انذار كن » . ( شعراء / 214 ) بدين جهت رسول خدا نخست با قوم خود مبارزه كرد و سپس با ديگران . بعضى گفتهاند مراد از كافران نزديك ، بنى قريظه و بنى نضير و اهل فدك و خيبر بودند ، امّا همان تفسير اول بهتر است ، زيرا اين سوره در سال نهم از هجرت نازل شد و در آن زمان پيغمبر از اين دشمنان فراغت يافته بود . وَ لْيَجِدُوا فِيكُمْ غِلْظَةً ؛ بايد كفار احساس كنند كه شما در مبارزهء با آنها سخت