الشيخ الطبرسي (مترجم: شادمهرى)
25
تفسير جوامع الجامع (فارسى)
كرد فقط به جهت وعدهاى بود كه به او داده بود امّا وقتى كه برايش روشن شد كه او ، دشمن خداست ، از او بيزارى جست ، زيرا ابراهيم بسيار توبه كننده و بردبار بود . ( 114 ) تفسير : از حسن نقل شده است كه گروهى از مسلمانان به پيامبر گفتند : آيا براى پدران و مادرانمان كه در زمان جاهليت و بى دينى از دنيا رفتهاند نمىتوانيم از خداوند طلب آمرزش كنيم ؟ آيهء مورد بحث در اين باره نازل شد كه هيچ پيامبر و مؤمنى را سزاوار نيست كه در حق كافر دعا و طلب مغفرت كند ، و اين امر از نظر حكمت الهى درست نيست ، اگر چه از خويشانشان باشند ، و اين حكم ، در صورتى است كه معلوم باشد كه آنها ، مشرك از دنيا رفتهاند . إِلَّا عَنْ مَوْعِدَةٍ وَعَدَها إِيَّاهُ ؛ مگر اين كه به آنها قولى داده باشد ، چنان كه حضرت ابراهيم قبلا به پدر خواندهاش وعده داده بود كه برايش طلب آمرزش كند و گفت : لَأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ « 1 » . قرائت حسن در آيهء مورد بحث : وعدها أباه ، نيز بر همين معنا دلالت مىكند . فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُ ؛ وقتى كه از طريق وحى براى ابراهيم معلوم شد كه او در حالت كفر مرده و اصلا ايمان نداشته ، از او بيزارى جست . لَأَوَّاهٌ ؛ بر وزن فعّال از « أوه » : ناله كردن ، كسى كه بسيار ناله و گريه و دعا كند ، و فراوان به ياد خدا باشد . [ سوره التوبة ( 9 ) : آيات 115 تا 116 ] وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُضِلَّ قَوْماً بَعْدَ إِذْ هَداهُمْ حَتَّى يُبَيِّنَ لَهُمْ ما يَتَّقُونَ إِنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ ( 115 ) إِنَّ اللَّهَ لَهُ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ يُحْيِي وَ يُمِيتُ وَ ما لَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ وَلِيٍّ وَ لا نَصِيرٍ ( 116 )
--> ( 1 ) - ( ممتحنه / 4 ) .