كه الذين انعمت عليهم اختصاص به زمان معيّنى ندارد و هميشگى است ؛ نظير گفتهء شاعر : و لقد امر على اللئيم يسبنى « 1 » و نيز به دليل اين كه آنان كه مورد غضب پروردگار واقع شده‌اند و نيز گمراهان [ ضالّين ] غير از كسانى هستند كه از نعمت برخوردارند . بنا بر اين در كلمهء « غير » ابهامى وجود ندارد تا مانع از معرفه شدن آن شود . گفته شده است منظور از مغضوب عليهم يهود است به قرينهء آيهء شريفهء مَنْ لَعَنَهُ اللَّهُ وَ غَضِبَ عَلَيْهِ : كسانى را كه خدا بر آنها لعن و غضب كرده است ( مائده / 60 ) ، و مقصود از « ضالّين » نصارى هستند ، به دليل آيهء كريمهء . . . قَدْ ضَلُّوا مِنْ قَبْلُ . . . : ؛ « قومى كه خود گمراه شدند » ( مائده / 77 ) و مقصود از غضب خداوند اين است كه اراده ذات مقدّسش بر آن تعلّق گرفته است كه آنان را عذاب نمايد و از آنها انتقام بگيرد و با آنان به گونه‌اى رفتار نمايد كه سلطان خشمگين با زير دستان خود رفتار مىكنند . « عليهم » اوّل محلا منصوب است ، زيرا مفعول « انعمت » است و « عليهم » دوّم محلّا مرفوع است چون فاعل « مغضوب » مىباشد و « ضلال » در اصل به معناى « هلاك » است و به همين معناست ضلال در آيهء شريفهء وَ أَضَلَّ أَعْمالَهُمْ ؛ اى اهلكها : « خدا اعمالشان را باطل و نابود ساخت » ( محمد / 8 ) و هلاكت در دين به معناى اعراض از آيين حق و پشت كردن به آن است .

--> ( 1 ) - مصرع دوّم اين است : « فمضيت ثمه قلت لا يعنينى » يعنى هر گاه بر دشمن لئيم مىگذرم مرا دشنام مىدهد و من چون گذر كردم مىگويم ، مرا قصد نكرده است .