الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
77
تفسير مجمع البيان (فارسى)
نميدهيد ، بنا بر اينكه عادت كفّار بر اين جارى شده بود كه يتيم را محروم ميكردند از ميراث و ما ترك پدرشان . ( وَ لا تَحَاضُّونَ عَلى طَعامِ الْمِسْكِينِ ) يعنى تشويق نميكنيد بر اطعام كردن به آنها و امر نميكنيد ، بتصدّق دادن بر آنها و كسى كه ( لا تحاضون ) قرائت كرده قصد كرده اين را كه بعضى از شما ديگرى را بر اين عمل ترغيب نميكند ، و معنايش اينست كه اهانت كاريست كه شما از ترك اكرام يتيم و منع صدقه از فقير نموديد ، نه آنچه پنداشتهايد . و بعضى گفتهاند : مقصود اينست كه شما مال خود را به آنها به اين عنوان دهيد پس هر گاه نكرديد موجب اهانت شما بايشان مىشود . ( وَ تَأْكُلُونَ التُّراثَ ) يعنى ميراث را ، ابى مسلم گويد : يعنى اموال يتيمان را گويد قصد نكرده ميراث حلال را زيرا ملامت و سرزنشى براى خورنده آن نيست . حسن گويد : سهم خود را مىخورد و حق يتيم را هم ميدهد و اينچنين بود كه مردم جاهليّت و صدر اسلام زنان و كودكان را ارث نميدادند ، و اموال ايشان را ميخوردند . و بعضى گفتهاند : ميراث را در آنچه ميخواستند و اشتها و ميل نفسشان بود ميخوردند و فكر و انديشه در بيرون كردن حقوق واجبه آن نميكردند . ( أَكْلًا لَمًّا ) سخت بودند در خوردن تمام آن ، حسن گويد : ( أَكْلًا لَمًّا ) اينست كه بخورد سهم خود و سهم و حق ديگرى را . ابن زيد گويد : اينست كه آنچه به دستش ميرسد بخورد و فكر نكند اينكه مىخورد آيا پليد است و يا پاك حلال است يا حرام .