الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
73
تفسير مجمع البيان (فارسى)
ميخ بر زمين كشيده و كوبيده و ميگذارد تا ميميرد ، گويد : همسرش ( آسيه ) را به چهار ميخ كوبيده و آسيايى بزرگ بر سينهاش گذارد تا مرد ، و بيان آن در سوره ( ص ) گذشت . ( الَّذِينَ طَغَوْا فِي الْبِلادِ ) مقصود عاد و ثمود و فرعون است كه سركشى كردند يعنى در شهرها بر پيامبران خدا طغيان نمودند و در آنجاها مرتكب به نافرمانى خدا شدند . ( فَأَكْثَرُوا فِيهَا ) يعنى بسيار كردند در روى زمين يا در شهرها . ( الْفَسادَ ) كلبى گويد : يعنى كشتار و گناهها را سپس بيان فرمود خداى سبحان آنچه بايشان در دنيا نمود به اينكه فرمود . ( فَصَبَّ عَلَيْهِمْ رَبُّكَ سَوْطَ عَذابٍ ) زجاج گويد : پس قرار داد تازيانهاى كه ايشان را بسبب آن زد عذاب و شكنجه آنها . و بعضى گفتهاند : يعنى ريخت بر سر ايشان پارهاى از عذاب را مانند عذاب با تازيانهاى كه شناخته شده مقصود عذاب و شكنجه با تازيانه است . قتاده گويد : البته هر چيزى را كه خدا بسبب آن عذاب كند آن سوط و تازيانه و شلّاق خدايى است ، پس بر عذاب مجاز اسم شلّاق را اطلاق و اجرا نموده ، تشبيه فرموده خداوند سبحان عذابى را كه به آنها روا داشت و بر آنها القاء فرمود بريختن عذاب پى در پى بر آن تا هلاكش نمود . ( إِنَّ رَبَّكَ لَبِالْمِرْصادِ ) كلبى و حسن و عكرمه گويند : يعنى البتّه پروردگار تو هر آينه در كمينگاه و كنار راه ستمكارانست پس هيچكس از او فوت نميشود و مقصود اينست كه چيزى از اعمال ايشان از او فوت نشود