الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

64

تفسير مجمع البيان (فارسى)

آن را بان مقرون و نزديك داشته و فرمود : ( وَ لَيالٍ عَشْرٍ ) مجاهد و ضحاك گويند : آن ده روز ذى حجّه است . قتاده گويد : فجر اوّل محرّم است براى اينكه سال در آن روز نو مىشود ابى مسلم گويد : فجر روز عيد قربانست براى اينكه در آن قربانى واقع مىشود و متّصل بده شب ميگردد . ابن عبّاس گويد : اراده فرموده به فجر تمام روز را . ابن عبّاس و حسن و قتاده و مجاهد و ضحاك و سدّى گويند مراد از ليالى عشر ده روز اوّل ذى حجّه است و مرفوعا هم اين مطلب روايت شده است خداوند آن ايّام را شرافت داده براى اينكه مردم در آن براى كارهاى خير شتاب كنند . ابن عبّاس در روايت ديگرى گويد : آن ده روز آخر ماه رمضان است و بعضى گفته‌اند : آن ده روز موسى بن عمران عليه السلام است براى سى شبى كه خدا آن را تمام كرد ميقات موسى را ( و فرمود ، وَ واعَدْنا مُوسى ثَلاثِينَ لَيْلَةً وَ أَتْمَمْناها بِعَشْرٍ . . . ) ( وَ الشَّفْعِ وَ الْوَتْرِ ) حسن گويد : يعنى سوگند بجفت و طاق از عدد ابو مسلم گويد : آن ياد آورى حساب است براى بزرگى آنچه در آنست از منفعت و نعمت به چيزى كه ضبط مىشود بسبب آن از مقدارها و حسابها . « گفتار بزرگان در معنى شفع و وتر » ابن زيد و جبائى گويند : شفع و وتر جفت و طاق تمام موجودات است كه خداى تعالى آفريده براى اينكه تمام موجودات يا جفتند و يا طاق . عطيه عوفى و ابى صالح و ابن عبّاس و مجاهد گويند : شفع خلق خدا