مىشود دانه از گياه . سدى گويد : فلق چاهيست عميق در جهنّم كه اهل دوزخ از شدّت حرارت آن پناه مىبرند ، به خدا ، ابو حمزه ثمالى و على بن ابراهيم قمى در تفسيرشان اين را روايت نموده‌اند . و قول خدا ، ما خلق عام است در تمام آنچه خداى تعالى آن را آفريده از كسانى كه ممكن است شرّى از آن حاصل شود ، و تقديرش من شرّ الاشياء - الّتى خلقها اللَّه تعالى مثل السباع و الهوام و الشياطين و غيره از شر چيزهايى كه خداى تعالى آن را ايجاد كرده مانند درندگان و گزندگان و شيطانها و غير آنها . ( وَ مِنْ شَرِّ غاسِقٍ إِذا وَقَبَ ) ابن عباس و مجاهد و حسن گويند : از شرّ شب آن گاه كه بتاريكيش عالم را فرا گيرد ، پس بنا بر اين مقصود از شرّ چيزها و مكروهاتى است كه در شب حادث مىشود ، چنانچه گفته مىشود پناه ميبرم از شرّ اين بلده و البتّه شب را اختصاص بذكر داده براى اينكه غالب فسّاق در شب اقدام بر فسق ميكنند و همچنين گزندگان و درندگان بيشتر در شب اذيت ميكنند و اصل غسق جارى شدن بزيانست ، و بعضى گفته‌اند كه غاسق هجوم كننده به ضرر است هر چه بوده باشد . ( وَ مِنْ شَرِّ النَّفَّاثاتِ فِي الْعُقَدِ ) حسن و قتاده گويند : يعنى و از شرّ زنان جادوگرى كه در گره‌ها ميدمند ، و البتّه امر فرموده به پناه بردن از شرّ سحره براى توهّم اينكه ايشان مريض ميكنند و صحّت ميدهند و كارهايى از سود و ضرر و خير و شرّ انجام ميدهند و عوام مردم هم آنها را باور مى كنند ، پس بزرگ مىشود به اين ضرر در دين و براى آنكه ايشان خيال ميكنند