ضحاك و مقاتل و قتاده گويند : عدّه‌اى از علماء يهود آمدند خدمت پيغمبر ( ص ) و گفتند اى محمد پروردگارت را براى ما تعريف كن تا شايد ما ايمان به تو بياوريم زيرا خدا صفت خود را در تورات نازل كرده ، پس سورهء قل هو اللَّه احد نازل شد و آن نسبت مخصوص خداست . محمد بن مسلم از حضرت صادق عليه السلام روايت كرده كه فرمود كه يهود از پيامبر ( ص ) پرسيدند و گفتند پروردگارت را براى ما معرّفى كن پس سه روز توقّف فرمود و جواب آنها را نداد ، سپس سوره توحيد نازل شد ، و نزديك آن چيزيست كه قاضى در تفسيرش ذكر كرده كه عبد اللَّه بن سلام آمد در مكّه خدمت پيغمبر ( ص ) حضرت به او فرمود ، تو را به خدا قسم مىدهم آيا مرا در تورات رسول خدا يافته‌اى ، پس گفت پروردگارت را تعريف كن ، پس اين سوره نازل شد و پيامبر ( ص ) براى او خواند و سبب مسلمانى عبد اللَّه شد مگر اينكه ايمانش را مكتوم داشت تا اينكه پيامبر ( ص ) مهاجرت بمدينه نمود آن گاه اسلامش را اظهار نمود . تفسير : ( قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ) اين امريست از طرف خداى عزيز به پيامبرش صلّى اللَّه عليه و آله كه به تمام مكلّفين بگويد : اوست خدايى كه عبادت و بندگى فقط شايسته و سزاوار اوست ، زجاج گويد : آن كنايه از ذكر خدا عز و جلّ است و معناى آن اينست آنكه را شما پرسيديد نسبت او را هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ، او خداى يگانه است يعنى واحد و يكتاست ، و جايز است كه معنايش الامر اللَّه احد لا شريك له و لا نظير باشد . ابن عبّاس گويد : يعنى يكتاست در صفت ذاتش و احدى شريك او