هرگز شب و روز توقّف نكنند آن گاه كه طلب كنند اينكه آنچه مبارك است ادراك نمايند . اعراب : اراده فرموده به انسان تمام افراد بشر را نه تنها مفرد را بدلالت اينكه استثناء كرد و جدا نمود از آن الَّذِينَ آمَنُوا افرادى را كه ايمان آوردند ، و بعضى از ايشان از ابى عمرو روايت كرده‌اند وَ تَواصَوْا بِالصَّبْرِ بر لغت كسى كه ميگويد مررت ببكر بكسر باء صبر ، ( براى اينكه بعضى از اعراب نقل ميكنند جرّ حرف آخر به ساكن قبل از آن و ميگويد ، مررت ببكر بكسر كاف در وقف ) . تفسير : ( وَ الْعَصْرِ ) ابن عبّاس و كلبى گويند ، خداوند سبحان قسم ياد كرده بروزگار براى اينكه در آن عبرت و اعتبارست براى صاحبان ديده از جهت گذشت شب و روز بنا بر تقدير دورها و بگفته حسن و قتاده : آن وقت نزديك بشام است ، پس بنا بر اين خداوند سبحان قسم ياد كرده به طرف آخر از روز براى آنچه كه در آنست از دلالت بر وحدانيّت و يكتايى خداى تعالى به پشت كردن روز و آوردن شب و رفتن سلطنت خورشيد چنانچه قسم ياد كرده بضحى كه آن طرف اوّل روز است براى آنچه كه در آنست از حدوث پادشاهى آفتاب و روز آوردن روز ، و اهل ملّتها اين دو وقت را تعظيم نموده و بزرگ ميدارند . مقاتل گويد : خداوند قسم ياد كرده به نماز عصر و آن وسطى و ميانه و ابن كيسان گويد : آن شب و روزند و به آنها عصران گفته مىشود . ( إِنَّ الْإِنْسانَ لَفِي خُسْرٍ ) حقا كه انسانى هر آينه زيانكار است ، اين