الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
23
تفسير مجمع البيان (فارسى)
سدى گويد : تقدير نمود فرزند نه ماه يا كمتر يا زيادتر ( نه ماه انسان متعارف ، شش ماه گوسفند دوازده ماه شتر ، و چهار سال فيل ) در شكم مادر مانده ، و هدايت فرمود كه چون كامل شد خارج شود . و بعضى گفتهاند : تقدير فرمود منافع در اشياء را و هدايت نمود انسان را براى استخراج از آن ، پس بعضى را غذاء و بعضى را دواء و برخى را سمّ و زهر قرار داد و هدايت فرمود به آنچه نياز است براى استخراج آنها از كوهها و معدنها كه چگونه استخراج كند و چگونه عمل نمايد . ( وَ الَّذِي أَخْرَجَ الْمَرْعى ) آن خدايى كه بيرون آورد چراگاهها را يعنى گياه رويانيده از زمين براى منافع و قوت تمام حيوانات . ( فَجَعَلَهُ ) پس آن را بعد از سبز بودن قرار داد . ( غُثاءً ) خشك و خاشاك مانند خاشاكى كه بالاى آب سيل مىبينى . ( أَحْوى ) يعنى سياه بعد از آنكه سبز بود ، و اين جهتش اينست كه گياه وقتى خشك شد سياه مىشود . و بعضى گفتهاند : يعنى بيرون مىآورد علف و آنچه را كه چهار پايان چرا ميكنند سبزه سير كه متمايل بسياهى است از زياد سبز بودن ، پس آن را خشك ميگرداند بعد از آنكه تر و تازه بود و آن قوت و خوراك چهار پايان است در دو حالت ( حالت ترى و حالت خشكى ) پس پاك و منزّه است خدايى كه چنين تدبير و تقدير فرمود : و بعضى گفتهاند : خداى تعالى اين مثل را براى نابودى دنيا زده كه بعد از خرّمى پژمرده مىشود . ( سَنُقْرِئُكَ فَلا تَنْسى ) يعنى : به زودى بر تو قرائت قرآن را شروع