الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
235
تفسير مجمع البيان (فارسى)
بقول خودش ، وَ الْعادِياتِ ضَبْحاً . . . و بعضى گفتهاند : اين سوره وقتى نازل شد كه پيغمبر ( ص ) على ( ع ) را بسوى قبيله ذات السلاسل فرستاد ، بعد از آنكه چندين بار ديگران را ( مانند ابو بكر و عمرو و . . . ) فرستاده بود و همه با شكست مواجه شدند تا سپس پيامبر ( ص ) آن حضرت را اعزام فرمود ، و از حضرت ابى عبد اللَّه ( ع ) هم در حديث طولانى همين روايت شده گويد : اين غزوه را ذات السلاسل ناميدهاند براى آنكه جمعى از ايشان كشته و جمعى هم اسير شدند ، و اسراى ايشان را محكم بريسمانهايى بستند مثل اينكه ايشان را در زنجير بستهاند ، و چون اين سوره نازل شد ، پيغمبر ( ص ) با مردم بيرون رفته و نماز صبح را به جماعت خواندند و در آن سوره و العاديات را تلاوت كردند و چون فارغ شدند از نمازشان ، اصحاب گفتند ما اين سوره را نمىشناسيم ، رسول خدا ( ص ) فرمود ، آرى على ( ع ) بر دشمنانش پيروز شد و جبرئيل ( ع ) در اين شب مژده اين فتح را براى من آورد ، پس على ( ع ) بعد از چند روز غنائم جنگى و اسيران را آورد . تفسير : ( وَ الْعادِياتِ ضَبْحاً ) ابن عبّاس و عطاء و عكرمه و مجاهد و قتاده و ربيع گويند : اين سواران در غزوه ( ذات السلاسل ) در راه خدا ميدويدند گفتند ، خداوند قسم خورده باسبان دوندهاى كه براى جنگ كفّار ميدويدند و آنها نفسهاى تند ميكشيدند و آن طق و طقّ صداى سينههاى آنهاست كه در موقع دويدن شنيده مىشود كه نه شيهه است و نه همهمه و ليكن صداى نفس آنهاست .