قتاده گويد : قلم نعمت بزرگى از خداست كه اگر او نبود دين قائم نميشد و زندگى اصلاح نمىگشت و بعضى در وصف قلم گفته‌اند : ( و او ابى تمام طائى است ) لعاب الافاعى القاتلات لعابه * وارى الجنى اشارته ايد عواسل تعريف نفع و زيان قلم را مىكند و ميگويد نيش قلم و آنچه از آن تراوش مىكند همانند نيش افعىهاى كشنده موجب قتل و نابودى مىشود ، و مثل عسل سفيد تازه‌اى است كه دست عسلى و شيرين آن را از كندوى عسل بيرون مىآورد . كعب الاحبار گويد : خداوند سبحان اراده كرده از آن آدم ( ع ) را زيرا اوست اوّل كسى كه نوشت ، و بگفتهء ضحاك اوّل كسى كه نوشت ادريس عليه السلام بود ، و بگفتهء بعضى اراده كرده هر پيامبرى را كه با قلم نوشت براى اينكه او نياموخت آن را مگر با آموختن خدا وى را . ( عَلَّمَ الْإِنْسانَ ما لَمْ يَعْلَمْ ) بياموخت آدمى را چيزى كه ندانسته بود از اقسام هدايت‌ها و بيان و امور دين و شرايع و احكام ، پس تمام آنچه آدمى مىآموزد از جهت خداى سبحانست يا به اينكه مضطر و ناچار بسوى او مىشود و يا به اينكه دليلى براى او در عقلش تعيين مىكند و يا به اينكه بيان مىكند براى او بر زبان فرشتگان و رسولان او پس بنا بر اين تمام علوم اضافه مىشود بسوى او و در اين دلالت است بر اينكه خداى سبحان عالم است براى آنكه علم واقع و صادر نميشود مگر از عالم « 1 »

--> ( 1 ) - در فضل علم و دانش آيات و احاديث بسيار است و بس در - فضيلت عالم كه پيامبر ( ص ) فرمود ، مداد العلماء افضل من دماء الشهداء