الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

130

تفسير مجمع البيان (فارسى)

تحيّت و بشارت ، و قول خدا : ( وَ أَمَّا مَنْ بَخِلَ ) يعنى امساك كند بمالى كه براى او باقى نميماند و بخل بورزد به حق اللَّه در مالش . ( وَ اسْتَغْنى ) يعنى التماس كند توانگر بتوانگريش اينكه منع كند از نفس خودش و بگفتهء بعضى يعنى اينكه او عمل كند عمل كسى كه او از خدا و رحمت او بينياز است . ( وَ كَذَّبَ بِالْحُسْنى ) و تكذيب كند بجمله نيكو يعنى به بهشت و ثواب و وعده عوض بسيار تكذيب كند . ( فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْعُسْرى ) آن بنا بر جفت گرفتن كلام است ، و مقصود به آن تمكين است ، يعنى ما خالى و بى مانع ميكنيم بين او و بين اعمالى كه موجب عذاب و عقوبت مىشود . ( وَ ما يُغْنِي عَنْهُ مالُهُ إِذا تَرَدَّى ) قتاده و ابى صالح گويند ، باز نميدارد او را مال او از اينكه سقوط در آتش كند . مجاهد گويد : آن گاه كه مرد و هلاك شد مال او وى را از منع از مردن و هلاكت نميكند . بحسن گفتند كه فلانى مالى جمع كرده است گفت آيا براى اين عمرى هم جمع كرده است گفتند نه ، گفت پس مردگان با اموال چه ميكنند . ( إِنَّ عَلَيْنا لَلْهُدى ) يعنى براى ما بيان هدايت و رهنمايى بر آنست و امّا راهنما و هدايت يافتن پس با شماست ، خداوند سبحان خبر داد كه هدايت واجب است بر او و اگر گمراهى جايز بود بر او هر آينه هدايت واجب نبود .