الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

128

تفسير مجمع البيان (فارسى)

درخت خرما ميخواهى گفت آرى ، گفت شاهد بيار اگر راست مىگويى ، پس عدّه‌اى از مردم را ديد كه گواهى دهند براى او بچهل درخت خرما سپس رفت خدمت پيغمبر ( ص ) و عرض كرد يا رسول اللَّه ، درخت خرماى مذكور در ملك من قرار گرفت و من آن را تقديم بشما كردم ، پس پيغمبر ( ص ) درب منزل صاحب خانه آمد و فرمود اين درخت خرما براى تو و عيال تو است . پس خداوند نازل فرمود : ( وَ اللَّيْلِ إِذا يَغْشى ) تا آخر سوره عطاء گويد كه اسم آن مرد ابو الدحداح بود . ( فَأَمَّا مَنْ أَعْطى وَ اتَّقى ) و امّا ابو الدحداح كه بخشيد و پرهيزكارى كرد ، وَ أَمَّا مَنْ بَخِلَ وَ اسْتَغْنى و امّا آنكه بخل ورزيد و بينيازى طلب كرد او صاحب درخت خرما بود ، و قول خدا ، لا يَصْلاها إِلَّا الْأَشْقَى او صاحب درخت خرما وَ سَيُجَنَّبُهَا الْأَتْقَى او ابو الدحداح است ، وَ لَسَوْفَ يَرْضى آن گه كه داخل بهشت شد گويد و پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله به اين خانه مى گذشت در حالى كه خوشه خرما آن رسيده بود ، پس ميفرمود عذوق عذوق خرما خرما براى ابى الدحداح است در بهشت و از ابن زبير است كه گويد آيه نازل شد در باره ابى بكر زيرا او خريد برده‌گان و غلامانى كه اسلام آوردند مانند بلال و عامر بن فهيره و غير آنها را و آزاد نمود ايشان را و بهتر اينست كه آيات مذكوره حمل شود بر عموم خودش در هر كسى كه حق خدا را از مالش عطا كند و يا هر كس كه منع مىكند حق خداى سبحان را و عياشى روايت كرده اين را از سعد اسكافى از ابى جعفر باقر ( ع ) فرمود : فَأَمَّا مَنْ أَعْطى ، و امّا كسى كه بدهد از آنچه را كه خدا با و داده و پرهيزكارى كند ، و تصديق بنيكويى ، يعنى به اينكه خدا عطا كند او را به يك