ضحاك گويد : كه خداى تعالى برگردانيدن انسانى را آب چنانچه بوده است قادر است ، و مقاتل بن حيّان گويد : ميفرمايد اگر ميخواستم او را از پيرى بجوانى و از جوانى بكودكى و از كودكى به نطفه برگردانم مى توانم ، و بهترين اقوال قول اوّل گفتهء جبائى و رفقاى اوست . ( يَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُ ) يعنى خداى تعالى قادرست بر بعث ، و انگيختن او در روز قيامت ، و معناى الرجع برگردانيدن چيزى است به صورت اوّلش . و السرائر : اعمال بنى آدم و واجباتى است بر ايشان كه واجب شده و آن اسرار بين خدا و بنده است ، و تبلى يعنى اين اسرار آزمايش مىشود در روز قيامت تا خيرش از شرّش و صحيحش از باطلش شناخته شود و معلوم گردد چه كسى درست بجا آورده و كى آن را ضايع و فاسد نموده است . و اين با سند مرفوع از ابو درداء از پيغمبر ( ص ) روايت شده كه فرمود خداوند چهار فضيلت را براى خلقش ضمانت كرده است ( 1 ) نماز ( 2 ) زكات ( 3 ) روزه ماه رمضان ( 4 ) غسل از جنابت را و آن سرائريست كه خداوند فرمود ( يَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُ ) . و از معاذ بن جبل روايت شده كه گفت سؤال كردم رسول خدا ( ص ) را كه اين سرائرى كه بندگان در روز قيامت به آن آزمايش ميشوند چيست ؟ فرمود : سرائر كم اعمال شماست از نماز و روزه و زكات و وضو و غسل از جنابت و هر واجبى ، براى اينكه تمام اعمال اسرار مخفى است پس اگر بخواهد مرد ميگويد : نماز خواندم و حال آنكه نخوانده و اگر خواست گويد ، وضو