الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
119
تفسير مجمع البيان (فارسى)
و لكم شرب يوم معلوم ، براى او نوشيدن يك روز و براى شما هم آشاميدن روز معلوم . ( فَكَذَّبُوهُ ) يعنى پس قوم صالح تكذيب كردند صالح را و التفات و توجّهى بقول او و تحذير او ايشان را به عذاب بسبب كشتن شتر نكردند پس شتر را كشتند . ( فَدَمْدَمَ عَلَيْهِمْ رَبُّهُمْ ) عطاء و مقاتل گويند ، يعنى پس ويران و خراب كرد بر سر ايشان پروردگارشان . و بعضى گفتهاند : بست بر ايشان بسبب عذاب و هلاكشان كرد . ( بِذَنْبِهِمْ ) بسبب گناهشان براى اينكه ايشان همگى راضى به آن عمل بودند و ترغيب بر آن كردند و حال آنكه ايشان بودند كه اين آيه و معجزه را از صالح پيغمبر خواستند ، پس مستحق شدند بسبب آنچه مرتكب شدند از نافرمانى و سركشى به عذاب قهرى . ( فَسَوَّاها ) يعنى پس يكسان كرد هلاكت را بر همه و شامل تمام آنها شد و صغير و كبيرشان را فرا گرفت و هيچ كس از ايشان جان به سلامت بدر نبردند . فراء گويد : يعنى يكسان كرد امّت را يعنى نازل كرد عذاب را بر ايشان كوچك و بزرگ ، پس تمامى را يك نواخت از بين برد ، و بگفتهء بعضى قرار داد بعضى را در اندكاك و از بين رفتن و چسبيدن به زمين به اندازه بعضى ديگر ، پس تسويه و برابرى گرديدن چيز است بر اندازه غيرش و بگفتهء بعضى زمين ايشان را بر ايشان يك نواخت قرار داد و آنها را بسبب لرزيدن زمين هلاك نمود .