اعمال زشت و بد آلوده كند . و بگفتهء ابن عبّاس آن را گمراه و هلاك كند ، و بگفته قتاده آن را بفجور و گناه اندازد ، و بگفته بعضى ديگر يعنى حقّا رستگار است نفسى كه خدا آن را تزكيه كند و بدبخت و بيچاره است نفسى كه خدا او را خوار و ذليل كند ، يعنى آن را اندك و پست قرار دهد . از سعيد بن ابى هلال روايت شده كه گفت : هر گاه رسول خدا ( ص ) آيهء قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاها را قرائت ميفرمود وقف ميكرد ، و سپس مىفرمود اللّهمّ آت نفسى تقواها انت وليها و مولاها و زكّيها و انت خير من ذكاها بار پروردگارا تقوا و پرهيزكارى به نفس من عطا فرما ، زيرا تويى متصرّف در نفس من و آقاى من و پاك فرما آن را و تويى بهترين كسى كه آن را پاك كند . زراره و حمران ( پسران اعين ) و محمد بن مسلم از حضرت باقر و حضرت صادق عليهما السلام روايت كرده‌اند ، در قول خدا ، فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَ تَقْواها ، فرمود بيان مىكند آنچه را كه انجام ميدهد و آنچه را كه ترك مىكند ، و در قول خداى تعالى ، قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاها فرمود قطعا رستگار است كسى كه اطاعت كند خدا را وَ قَدْ خابَ مَنْ دَسَّاها فرمود مسلّما زيانكار است كسى كه گناه كند . ثعلب گويد : رستگار است كسى كه نفس خود را تزكيه كند به صدقه دادن و كار خير كردن ، و زيانكار است كسى كه خود را در ميان اهل خير جا زند و بچپاند و حال آنكه از ايشان نباشد ، سپس خبر داد خداى سبحان از قوم ثمود و قوم صالح و فرمود :