الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

100

تفسير مجمع البيان (فارسى)

نجد راه خير و راه شرّ است ، و راه شر محبوب‌تر بسوى شما از راه خير قرار داده نشده . و اگر گفته شود چگونه راه خير مانند راه شرّ بلند و رفيع شده و حال آنكه معلوم است كه در شرّ رفعت و بلندى نيست ، پاسخ اينكه هر دو راه را ظاهر و آشكار نموده براى مكلّفين ، پس خداوند سبحان هر دو را نجد ناميده براى ظهور و بروز آن و ممكن است كه راه شرّ را هم نجد ناميده از اين جهت باشد كه چون حاصل مىشود در اجتناب از سلوك و ارتكاب آن بلندى و شرافت چنانچه حاصل مىشود شرافت و مقام در طريق و پيمودن راه خير . و بعضى گفته‌اند : كه اين بر عادت عرب است كه هر گاه اتفاق بر بعض وجوه كنند تثنيه دو امر نمايند ، و لفظ يكى از آن دو را بر ديگرى جارى سازند مثل قول ايشان قمرين ( يا شمسين ) در شمس و قمر . فرزدق گويد : أخذنا بآفاق السماء عليكم * لنا قمراها و النجوم الطوالع ما گرفتيم افقها و راههاى آسمان را بر شما براى ماست ماه و خورشيد ، و ستارگان روشن و درخشان آن شاهد اين بيت كلمه قمراهاست كه به معناى ماه و خورشيد آمده . و مانند اين بسيار است : ( فَلَا اقْتَحَمَ الْعَقَبَةَ ) در اين آيه چند قول است : 1 - يعنى اين انسان عقبه را نه پيموده و از آن نگذشته است و بيشتر موردى كه اين وجه استعمال مىشود بتكرار لفظ ( لاء ) است چنانچه خداوند