الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
32
تفسير مجمع البيان (فارسى)
كه بر روى آن هستند مضطرب و پريشان مىكند . ( وَ كانَتِ الْجِبالُ كَثِيباً مَهِيلًا ) ابن عبّاس گويد : يعنى كوهها در آن روز ريك روان و پراكنده ميشوند . و ضحّاك ميگويد : مهيل آن ريك نرميست كه وقتى پا بر آن گذارده شود از زير پا ميرود و وقتى زير آن گرفته شد بالايش ميريزد و معناى آن اين است كه كوهها از ريشه كنده شده و مانند ريك نرم روان ميگردد بعد از آنكه بسيار سخت بود . آن گاه خداوند سبحان حجّت خود را بر مردم مكّه تأكيد نموده و فرمود ( إِنَّا أَرْسَلْنا إِلَيْكُمْ رَسُولًا ) يعنى ما بسوى شما فرستاديم پيامبر خود محمّد ( ص ) كه گواه بر شما باشد و در آخرت گواهى و شهادت براى شما دهد به آنچه را كه از اعمال از شما صادر شده نه در دنيا . ( كَما أَرْسَلْنا إِلى فِرْعَوْنَ ) چنان كه فرستاديم بسوى فرعون بمصر . ( رَسُولًا ) پيامبرى يعنى موسى بن عمران ( فَعَصى فِرْعَوْنُ الرَّسُولَ ) پس نافرمانى كرد فرعون با پيامبر ما و از او نه پذيرفت دعوت او را ( فَأَخَذْناهُ ) پس ما او را گرفتيم به عذاب . ( أَخْذاً وَبِيلًا ) گرفتن سختى با زياد لشكر و وسعت كشورش يعنى او را غرق و هلاك نموديم خداوند سبحان آنها را ترسانيد كه برسد به آنها آنچه را كه بفرعون و قومش رسيد . ( فَكَيْفَ تَتَّقُونَ إِنْ كَفَرْتُمْ ) پس چگونه خود را از عذاب آخرت حفظ و نگه ميداريد اگر كفر بورزيد و ايمان نياوريد به پيغمبر . ( يَوْماً ) يعنى عقاب و عذاب روزى كه . ( يَجْعَلُ الْوِلْدانَ شِيباً ) كودكان در آن روز پير ميشوند و آن جمع اشيب