و تغيير لفظ ندهى و مؤخّرى را مقدّم ندارى و اين از ترتيب و تشكيل دندان است وقتى كه مساوى و خوش تركيب باشد گرفته شده و ثغر دندانهاى پيشين است وقتى دندانهايش مساوى و بى تفاوت باشد . و بعضى هم گفته‌اند : معناى رتل ضعف و رتّل به معناى نرمى و لينه در سخن است . و از قطرب نقل شده كه گويد : مقصود از ترتيل خواندن قرآن است با صوت حزين و مؤيّد اين قول است روايتى كه ابو بصير از حضرت صادق عليه السّلام نموده كه فرمود : ترتيل آنست كه در قرائت تأمّل و دقّت كنى و آن را با صوت خوب بخوانى . و از امّ سلمه روايت شده كه گفت رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله در موقع قرائت قطع ميفرمود آيه آيه را يعنى وقف ميفرمود ، در هر آيه . و از انس حكايت شده كه گفت حضرت رسول ( ص ) صداى مباركش را در موقع قرائت قرآن ميكشيد و از عبد اللَّه بن عمر روايت شده كه گفت رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله فرمود : گفته مىشود در قيامت بقارى قرآن بخوان و بالا برو و مرتّب بخوان چنانچه در دنيا مرتّب ميخواندى و بدرستى كه منزل تو در آخر آيه‌اى است كه ميخوانى . ( إِنَّا سَنُلْقِي عَلَيْكَ قَوْلًا ثَقِيلًا ) يعنى ما به زودى وحى ميكنيم و القاء مينمائيم سخنى كه سنگين باشد بر تو و بر امّت تو . امّا سنگينى بر آن حضرت جهت چيزهاييست كه در آن از تبليغ رسالت و تبعات آن از ايذاء مردم نادان و بت پرست و آنچه را كه ايجاب مىكند از قيام شب و جهاد با نفس و ترك راحت و آسايش . و امّا سنگينى آن بر امّتش براى او امر و نواهى و حدود و اين گفته قتاده