الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

4

تفسير مجمع البيان (فارسى)

تفسير خداوند سوگند ياد كرده و مىگويد : وَ لَقَدْ ( و به تحقيق ) لفظ « لام » داخل در جواب قسم شده و لفظ « قد » براى تأكيد است . ضَلَّ قَبْلَهُمْ ( گمراه شد پيش از ايشان ) يعنى پيش از اين كافران كه در زمان پيغمبر ( ص ) بودند از راه هدايت و پيروى حق أَكْثَرُ الْأَوَّلِينَ ( اكثر پيشينيان ) از امتهاى گذشته . لفظ ( اكثر ) عبارت از عدد بزرگ است و لفظ ( اوّل ) عبارت است از آنچه پيش از ديگرى بوده است ، و اوّل پيش از هر چيز ، خداوند سبحان است زيرا هر چيزى غير از خداوند پس از او موجود شده است . اين آيه دلالت مىكند كه اهل حق در كليهء زمانها كمتر از اهل باطل بوده‌اند . وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا فِيهِمْ مُنْذِرِينَ ( و به حقيقت فرستاديم در ميان ايشان بيم دهندگانى ) از پيامبران و رسولان كه از عذاب خداوند ايشان را ترسانده و از معاصى او بر حذر دارند . فَانْظُرْ كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُنْذَرِينَ ( پس بنگر چگونه بوده است فرجام بيم داده شدگان ) از تكذيب و عناد كنندگان حق . پس مقصود چنين مىشود كه : اى « محمد » ( ص ) ! بنگر چگونه هلاك كرديم ايشان را و چگونه بر آنان عذاب فرود آمد ، پس سرانجام تكذيب كنندگان نيز چنين خواهد بود . سپس خداوند از بيم شدگان ، عده‌اى را جدا و مستثنى گردانده و فرمود : إِلَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ ( به جز بندگان خدا كه خالص شدگانند ) آنان كه دعوت پيامبران را پذيرفته و عبادت خود را خالص براى خداوند قرار دادند ، پس خداوند آنان را نيز از عذاب خلاص كرده و ثواب زيادى به ايشان وعده داد . وَ لَقَدْ نادانا نُوحٌ ( و هر آينه ندا كرد ما را نوح ) يعنى ما را نوح خواند