الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
5
تفسير مجمع البيان (فارسى)
قرائت : فليعلمن اللَّه : ( على ) ( ع ) آن را به ياء مضمومه و لام دوم را مكسوره ( فليعلمن اللَّه الذين صدقوا ) خوانده و همچنين ( و ليعلمن الكاذبين ) را قرائت نموده است - و بنا بر اين ترجمهاش چنين خواهد بود كه تا خدا معلوم گرداند براى آنان كى راست گفته و معلوم كند دروغگويان را - و نيز همين قرائت از « جعفر بن محمد ، و محمد بن عبد اللَّه بن حسن » روايت شده و زهرى نيز در ( و ليعلمن الكاذبين ) با آنان موافقت نموده است و ليعلمن الكاذبين : اين جمله و ليعلمن المنافقين نيز قرائت شده . دليل : آنكه به ياء مضمومه و لام مكسوره قرائت نموده دليلش آنست كه مقصود آنكه خداوند معلوم گرداند براى مردم چگونه هستند - و راستگويان از دروغگو جدا شود - و بنا بر اين مفعول اول فعل حذف شده ، چنان كه خداوند فرموده : ( هر ملتى را در قيامت بوسيله امامشان ميخوانيم ) و نيز فرموده : ( شناخته ميشوند گنه كاران در قيامت بسيمايشان ) و باز فرموده : ( محشور ميسازيم گنه كاران را در آن روز كبود چشم ) . و ممكن است از قبيل ( ثوب معلم و فارس معلم ) يعنى پيراهن نشانهدار و جنگجويى كه بر خود علامتى نهاده ، و بنا بر اين معنى ( ليعلمن ) آشكارا ساختن است و بالنتيجه به معنى اول بازگشت مىنمايد كه مفعول اول حذف گرديده بود . و ممكن است مفعول دوم را محذوف قرار داده و ترجمهاش چنين باشد كه تا بدانند راستگويان پاداش راستى و دروغگويان جزاى نادرستى خود را . اعراب : أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا : ( زجاج ) گويد : ( ان ) اولى محلا منصوب و اسم براى ( حسب ) واقع شده و ( ان ) دومى از دو جهت منصوب بوده كه بهترين آنها منصوب