الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

45

تفسير مجمع البيان (فارسى)

در آيه آنست كه ابراهيم مرضى تمام ملل و اديان بوده و محبوبيت و احترام خاصى در بين آنان دارد . و از « سدى » آمده كه مقصود ديدن ابراهيم جايگاه بهشتى خود را در همين دنيا است و بعضى از متأخرين مفسرين گفته‌اند مراد باقيماندن مهمانسراى ابراهيم است - پس از وى - بر سر مزار او و چنين مقامى براى غير او از انبياء نخواهد بود . بلخى گفته : در اين آيه اشاره‌اى وجود دارد كه ممكن است خداوند برخى از پاداشهاى بندگان را در همين دار تكليف - و جهان دنيا - مرحمت فرمايد . وَ إِنَّهُ فِي الْآخِرَةِ لَمِنَ الصَّالِحِينَ : و او در آخرت از شايستگان بوده چه خداوند گذشته از آنچه در دنيا بابراهيم عطا فرموده ، او را در آخرت جزو افراد شايسته - كه در نزد پروردگار - ارزشمنداند مانند آدم و نوح محشور مينمايد . وَ لُوطاً إِذْ قالَ لِقَوْمِهِ : و فرستاديم ( لوط ) را و ممكن است - خطاب به پيامبر باشد يعنى - به ياد آور ( لوط ) را هنگامى كه بقوم خود گفت : إِنَّكُمْ لَتَأْتُونَ الْفاحِشَةَ : البته شما كار زشت انجام ميدهيد ، بنا بر تفسير كسى كه « انكم » را - به صورت - خبر خوانده و مرادش هم آنست كه لوط به حالت انكار و اعتراض از فعل قوم خويش چنين جمله‌اى به زبان جارى كرد ، نه آنكه مقصودش اعلام و اطلاع بقوم بود ، زيرا آنان از كار خود آگاه بودند . اما كسى كه « انكم » را بلفظ استفهام قرائت نموده ، مرادش استفهام انكار است نه استعلام . « الفاحشه » در اينجا عبارت از آن كار زشت‌اى است كه قوم ( لوط ) با ازدواج مرد بمرد آن را انجام مىدادند . ما سَبَقَكُمْ بِها : سبقت نگرفته شما را در اين فعل . مِنْ أَحَدٍ مِنَ الْعالَمِينَ : احدى از جهانيان . سپس لوط « فاحشه » را كه در آيه قبل گفته بود تفسير مىكند كه : أَ إِنَّكُمْ لَتَأْتُونَ الرِّجالَ : البته شما با مردان ازدواج ميكنيد وَ تَقْطَعُونَ السَّبِيلَ : و راه - بر مردم - قطع ميكنيد .