الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

24

تفسير مجمع البيان (فارسى)

را كم وانمود ميكرد ششصد هزار نفر بودند اما لشكريان فرعون از شمار بيرون بودند . وَ إِنَّهُمْ لَنا لَغائِظُونَ : اينان بواسطهء مخالفت و فرار و بردن زر و زيورهايى كه به عاريه گرفته بودند و ترك بندگى ، ما را بخشم آورده‌اند . وَ إِنَّا لَجَمِيعٌ حاذِرُونَ : و ما از شر آنها بيمناكيم و خود را براى سركوفت ايشان مهيا كرده‌ايم . سپس در بارهء كيفيت هلاك آنها ميفرمايد : فَأَخْرَجْناهُمْ مِنْ جَنَّاتٍ وَ عُيُونٍ وَ كُنُوزٍ وَ مَقامٍ كَرِيمٍ : آل فرعون را از بوستان‌ها و چشمه‌هاى جارى و گنج‌ها و خانه‌هاى خوبى كه در آن سكونت داشتند اخراج كرديم . ابن عباس « مقام » را بمعنى منبرى كه بر آن سخن مىگفتند ، دانسته و برخى گفته‌اند : بمعنى مجالسى است كه بزرگان مىنشستند و در آن به مشورت و گفتگو مىپرداختند . بعضى هم اين كلمه را به معنى اصطبل اسبان دانسته‌اند . كَذلِكَ وَ أَوْرَثْناها بَنِي إِسْرائِيلَ : هم چنان كه اخبار فرعونيان را براى تو شرح داديم ، بنى اسرائيل را پس از هلاك ايشان بمصر برگردانديم و همهء اموال و ذخاير و زينت‌ها و باغها و كاخها را به ايشان داديم . فَأَتْبَعُوهُمْ مُشْرِقِينَ : فرعونيان هنگام طلوع آفتاب بود كه به موسى و بنى اسرائيل رسيدند . فَلَمَّا تَراءَا الْجَمْعانِ قالَ أَصْحابُ مُوسى إِنَّا لَمُدْرَكُونَ : همين كه دو گروه با يكديگر روبرو شدند ، همراهان موسى گفتند : ما گرفتار مىشويم و طاقت لشكريان فرعون را نداريم . قالَ كَلَّا إِنَّ مَعِي رَبِّي سَيَهْدِينِ : اما موسى با اعتماد و اطمينان به خدا گفت : آنها هرگز بما دسترسى پيدا نمىكنند . پندار شما نابجاست . از اين حرفها نزنيد . خدا ياور من است و مرا به راه نجات رهنمون ميگردد . سدى گويد : يعنى مرا كفايت مىكند .