جز او ميخوانند باطل است و خداوند بلند مقام و بزرگ است . آيا نمىبينى كه خداوند از آسمان آب فرستاد و زمين سبز گرديد ؟ خداوند داراى لطف و آگاه است . او راست آنچه در آسمانهاست و آنچه در زمين است و خدا بىنياز و ستوده است . آيا نمىبينى كه خدا آنچه در زمين است براى شما رام كرده و كشتى بفرمانش در دريا جارى است و آسمان را از اينكه بر زمين بيفتد ، حفظ مىكند ، مگر اينكه به اراده‌اش باشد ؟ خداوند بمردم مهربان و رحيم است . قرائت : يدعون : عراقيان - بجز ابو بكر - در اينجا و در سورهء لقمان به ياء و ديگران به تاء خوانده‌اند . قرائت تاء بنا بر اين است كه خطاب به مشركين باشد . چنان كه در آيهء : « يا أَيُّهَا النَّاسُ ضُرِبَ مَثَلٌ . . . » ( حج 73 ) مشركين هم جزء مخاطبينند . و قرائت ياء بنا بر حكايت است . نظير : « يَكادُونَ يَسْطُونَ » ( حج 72 ) . اعراب : فَتُصْبِحُ الْأَرْضُ : رفع فعل بخاطر آن است كه جواب استفهام نيست . بلكه منظور خبر است . نظير قول شاعر : الم تسأل الربع القديم فينطق * و هل يخبرنك اليوم بيداء سملق آيا از خانه و كاشانهء كهن سؤال نكردى كه نطق كند ؟ و آيا امروز بيابان هموار ترا خبر خواهد داد ؟ مقصود : ذلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ يُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهارِ وَ يُولِجُ النَّهارَ فِي اللَّيْلِ : اين يارى و كمك بخاطر اين است كه خداوند قسمتى از ساعات شب را كم كرده ، داخل روز و قسمتى از ساعات روز را كم كرده ، داخل شب مىكند . وَ أَنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ بَصِيرٌ : خداوند دعاى مؤمنين را مىشنود و به حال آنها بصير است . ذلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ : اين يارى و مدد الهى نسبت به مؤمنين بخاطر اين است كه او در گفتار و كردار ، صاحب حق است . برخى گفته‌اند : يعنى صفات عظمت و