الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

12

تفسير مجمع البيان (فارسى)

اينرو ميفرمايد : وَ إِنَّ اللَّهَ لَهُوَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ : خدا بهترين روزى دهندگان است . برخى گفته‌اند : اين آيه نظير اين است كه ميفرمايد : « بَلْ أَحْياءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ » ( بلكه زندگانى هستند كه در پيشگاه خدا روزى داده ميشوند : بقره 154 ) . لَيُدْخِلَنَّهُمْ مُدْخَلًا يَرْضَوْنَهُ : آنها را به جايى مىبرند كه خشنود باشند . زيرا هر چه دلشان بخواهد و چشمشان لذت برد در آنجا هست . ( مدخل ممكن است مصدر و ممكن است اسم مكان باشد ) . وَ إِنَّ اللَّهَ لَعَلِيمٌ حَلِيمٌ : خدا به حال آنها داناست و نسبت به تعجيل در عقوبت كفار بردبار است . ذلِكَ : همين است كه گفتيم . وَ مَنْ عاقَبَ بِمِثْلِ ما عُوقِبَ بِهِ ثُمَّ بُغِيَ عَلَيْهِ لَيَنْصُرَنَّهُ اللَّهُ : كسى كه ظالم را در برابر ظلمش كيفر دهد ، آن گاه بر او ظلم كنند و از خانه‌اش اخراجش كنند ، خداوند ياريش مىكند . مقصود اين است كه مشركين مسلمانان را از وطن اخراج و بر آنها ظلم كردند . در اينجا عقاب مسلمان در برابر عقاب مشرك و عقاب مشرك در برابر عقاب مسلمان قرار داده شده ، حال آنكه كارى كه مسلمان با مشرك ميكرد ، عقاب بود ، ولى كارى كه مشرك با مسلمان كرده بود ، عقاب نبود ، بلكه تجاوز و تعدى بى مورد و نابجايى بود كه مسلمان ناچار بود ، عكس العمل نشان دهد و عقاب كند . اين بيان نظير « الجزاء بالجزاء » براى جفت شدن كلام و هماهنگى مطلب است . إِنَّ اللَّهَ لَعَفُوٌّ غَفُورٌ : خداوند بخشاينده و آمرزگار است . روايت شده كه اين آيه در بارهء قومى از مشركين نازل شده است كه با قومى از مسلمين ، دو شب از محرم مانده برخورد كرده ، گفتند : اصحاب محمد ( ص ) در اين ماه