الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

202

تفسير مجمع البيان (فارسى)

حسنات نزديك شوند . وَ الْباقِياتُ الصَّالِحاتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَواباً وَ خَيْرٌ مَرَدًّا : تفسير اين قسمت ، در سورهء كهف گذشت . خلاصهء آن اين است كه : كارهاى نيكو كه پاداش آنها براى انسان باقى مىماند و در دنيا و آخرت به انسان نفع مىرساند ، از موقعيت كفار - كه به آن افتخار مىكنند - بهتر و عاقبت آن پر ارزش‌تر است . مردّ يعنى بازگشتن . اعمال صالح از بين مىروند ، لكن پاداش آنها ، به انسان بازگشت مىكند . أَ فَرَأَيْتَ الَّذِي كَفَرَ بِآياتِنا وَ قالَ لَأُوتَيَنَّ مالًا وَ وَلَداً . أَطَّلَعَ الْغَيْبَ أَمِ اتَّخَذَ عِنْدَ الرَّحْمنِ عَهْداً : اين جمله براى به تعجب آوردن است . ابن عباس و مجاهد گويند : منظور اين است كه پيامبر را از رفتار عاص بن وائل به شگفت‌آورد ، حسن گويد : مقصود وليد بن مغيره است . ابو مسلم گويد : مقصود عموم كسانى است كه داراى اين صفات - كه در آيه ذكر شده - باشند . او از روى استهزا مىگفت : در بهشت - و بقولى يعنى در دنيا - به من مال و فرزند داده مىشود . يعنى اگر بر دين پدران و پرستش بتها باقى بمانم ، از اين نعمتها محروم نيستم . خداوند مىفرمايد : آيا او علم غيب دارد ؟ آيا فهميده است كه به بهشت مىرود ؟ اين معنى از ابن عباس و مجاهد است . كلبى گويد : مقصود اين است كه : آيا او در لوح محفوظ نگاه كرده و عاقبت كار خود را فهميده است ؟ آيا او از راه علم غيب ، فهميده است كه اگر مبعوث شود ما به او مال و فرزند روزى مىكنيم ؟ يا اينكه آيا از راه انجام كارهاى نيكو از خداوند عهد و پيمانى گرفته است كه آنچه مىخواهد انجام گيرد ؟ كلبى گويد : مقصود اين است كه آيا خدا با او عهد كرده است كه داخل بهشتش كند ؟ ابن عباس گويد : مقصود اين است كه آيا اقرار به يگانگى خدا كرده است تا خدا به او رحم كند ؟ كَلَّا : اينطور كه او مىگويد ، نيست و مال و فرزندى به او داده نمىشود . يا اينكه چنين نيست و او از غيب خبر ندارد . سَنَكْتُبُ ما يَقُولُ وَ نَمُدُّ لَهُ مِنَ الْعَذابِ مَدًّا : حافظان را امر مىكنيم كه آنچه مىگويد بنويسند و در آخرت بر آنچه گفته است مجازاتش مىكنيم و پيوسته بر عذاب