الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

173

تفسير مجمع البيان (فارسى)

رجم : سنگ‌باران كردن ، بدگويى كردن و ناسزا گفتن . ملى : روزگار طولانى . حفى : صاحب لطفى كه همهء نعمتها را مىبخشد . مبالغه كننده در سؤال . لسان : زبان مدح و ذم . شاعر گويد : انى اتتنى لسان لا اسر بها * من علو لا عجب منها و لا سخر جاءت مرجمة قد كنت احذرها * لو كان ينفعنى الاشفاق و الحذر يعنى : از « علو » زبانى به من رسيد كه از روى تعجب و مسخره نبود و من به آن مسرور نمىشوم ، من از زشتگويى آن حذر مىكنم . لكن ترسيدن و حذر كردن ، سودى ندارد . اعراب : يا ابت : گويند اين تاء بدل از ياء است . مليا : مفعول فيه كلا : مفعول به براى « جعلنا » مقصود : اكنون بشرح قصهء ابراهيم خليل ( ع ) پرداخته ، مىفرمايد : وَ اذْكُرْ فِي الْكِتابِ إِبْراهِيمَ إِنَّهُ كانَ صِدِّيقاً نَبِيًّا : در قرآن كريم ، ابراهيم را كه پيامبرى بود تصديق كنندهء امور دين ، ياد كن . اين معنى از ابو على جبائى است . ابو مسلم گويد : يعنى مردى بود بسيار راستگو . . . إِذْ قالَ لِأَبِيهِ يا أَبَتِ لِمَ تَعْبُدُ ما لا يَسْمَعُ وَ لا يُبْصِرُ وَ لا يُغْنِي عَنْكَ شَيْئاً : ابراهيم به آزر گفت : پدر ، چرا كسى را مىپرستى كه چيزى نمىشنود و عبادت كنندگان خود را نمىبيند و در امور زندگى اين جهان براى تو نفعى ندارد و سود و زيانى به تو نمىرساند . ؟ ! يا أَبَتِ إِنِّي قَدْ جاءَنِي مِنَ الْعِلْمِ ما لَمْ يَأْتِكَ فَاتَّبِعْنِي أَهْدِكَ صِراطاً سَوِيًّا : تاء « ابت » به منظور مبالغه است . يعنى : پدر ، من نسبت بمقام خداوند داراى معرفتى