الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

170

تفسير مجمع البيان (فارسى)

نقل شده است كه پيامبر گرامى اسلام فرمود : - هنگامى كه اهل بهشت ، داخل بهشت و اهل جهنم ، داخل جهنم شوند ، اهل بهشت و جهنم را ندا مىكنند و توجه آنها جلب مىشود . آن گاه مرگ را به آنها نشان مىدهند و به آنها مىگويند : مرگ را مىشناسيد ! مىگويند : همين مرگ است و همگى آن را مىشناسند . آن گاه مرگ را نابود مىكنند و مىگويند : اى اهل بهشت ديگر مرگى نيست . شما جاودانى هستيد و اى اهل آتش ، ديگر مرگى نيست ، شما جاودانى هستيد اين است معناى : وَ أَنْذِرْهُمْ يَوْمَ الْحَسْرَةِ اين روايت را اصحاب ما از امام باقر ( ع ) و از امام صادق ( ع ) نقل كرده و در آخر آن اضافه كرده‌اند كه : - اهل بهشت ، آن قدر خوشحال مىشوند ، كه اگر كسى در آنجا مردنى بود ، آنها از شادى مىمردند و اهل دوزخ ، چنان فرياد مىكشند كه اگر كسى مردنى بود ، از ناراحتى جان مىسپردند . إِذْ قُضِيَ الْأَمْرُ ، آن روز ، كارها يكسره مىشود و اميدها و آرزوها بر باد مىرود . قومى به بهشت و قومى بدوزخ مىروند . برخى گويند : يعنى دنيا تمام شده است و كسى به دنيا بر نمىگردد تا گذشته‌ها را جبران كند . برخى گويند : يعنى در ميان مردم به عدالت حكم مىشود . برخى گويند : بر اهل بهشت و جهنم حكم شده است كه جاودانى هستند . وَ هُمْ فِي غَفْلَةٍ : آنان در اين جهان ، سرگرم كارهاى بىفايده هستند و آخرت را فراموش كرده‌اند . وَ هُمْ لا يُؤْمِنُونَ : و به آخرت ايمان ندارند . إِنَّا نَحْنُ نَرِثُ الْأَرْضَ وَ مَنْ عَلَيْها وَ إِلَيْنا يُرْجَعُونَ : ما ساكنان زمين را از روى زمين برمىداريم و خود وارث و صاحب زمين و كسانى كه بر روى زمين هستند ، مىشويم ، زيرا كسى باقى نمىماند كه در روى زمين ادعاى مالكيت كند و در آن دخل و تصرفى داشته باشد . پس از مرگ هم بازگشت آنها بسوى ماست و جز ما كسى بر آنها حكمرانى نمىكند .